Bỏ qua menu

Đã có lịch khai giảng tháng 10, 11

Các lớp IELTS / TOEIC / PTE / Cambridge / TOEFL / SAT đang nhận đăng ký: miễn phí học thử, ưu đãi đến 14.240.000đ khi đăng ký lộ trình, miễn phí phí trả góp bằng thẻ tín dụng.

Xem ngay
English GuideKiểm tra trình độ

Kiến thức

Choosing a title IELTS Reading: cách chọn tiêu đề cho cả bài đọc và tránh đáp án bẫy

18 phút đọc

Choosing a title IELTS Reading: cách chọn tiêu đề cho cả bài đọc và tránh đáp án bẫy

Choosing a title IELTS Reading là câu hỏi yêu cầu bạn chọn tiêu đề phù hợp nhất cho cả bài đọc, thường từ 4 phương án A–D. Tiêu đề đúng phải bao được toàn bài và đúng góc nhìn của tác giả, chứ không chỉ khớp với một đoạn hay một từ nổi bật. Cách làm chắc nhất là để câu này lại cuối, tự tóm ý chính của bài bằng một câu, rồi mới so với các phương án và loại dần những tiêu đề quá hẹp, quá rộng hoặc sai thái độ.

Chọn tiêu đề cả bài IELTS Reading: Dạng câu – Trắc nghiệm 4 phương án A–D; Tiêu đề đúng – Bao cả bài, đúng chủ đề và góc nhìn; Làm khi nào – Sau các câu chi tiết của cùng bài; Bẫy hay gặp – Quá hẹp, quá rộng, quá tuyệt đối; Kiểm tra cuối – Đối chiếu đoạn mở và đoạn kết
Chọn tiêu đề cả bài IELTS Reading

Bài này giải thích dạng câu này nằm ở đâu trong đề, tiêu đề tốt cần thỏa mãn điều gì, 5 bước làm bài, các kiểu phương án bẫy, và một bài luyện do English Guide tự soạn có giải thích từng phương án.

Choosing a title IELTS Reading là dạng câu hỏi gì?

Trong đề, câu chọn tiêu đề thường được viết theo kiểu: “Which of the following is the most suitable title for Reading Passage 2?” hoặc “Choose the best title for the passage.” Bạn chọn một chữ cái A, B, C hoặc D. Một biến thể gần giống là câu hỏi về mục đích chính của tác giả: “What is the writer’s main purpose in this passage?” Hai câu này kiểm tra cùng một kỹ năng: hiểu bài ở mức toàn cục.

Câu này nằm ở đâu trong danh sách dạng câu của IELTS?

Danh sách dạng câu hỏi Reading trên ielts.org không có mục riêng nào tên “choosing a title”, và trang này cũng không nhắc đến câu chọn tiêu đề. Nhìn vào hình thức (một câu hỏi, bốn phương án, chọn một), câu chọn tiêu đề thuộc nhóm Multiple choice. Mô tả Multiple choice trên ielts.org nói rõ dạng này kiểm tra nhiều kỹ năng đọc, trong đó có hiểu chi tiết từng điểm cụ thể hoặc hiểu chung các ý chính của bài. Câu chọn tiêu đề là trường hợp thứ hai.

Vài thông tin chung cần nhớ, theo trang mô tả bài Reading của ielts.org:

  • Bài Reading có 3 phần, 40 câu, làm trong 60 phút; mỗi câu đúng được 1 điểm.

  • Multiple choice thường có 4 phương án, hoặc là nửa câu với 4 cách kết thúc; đôi khi đề cho danh sách dài hơn và yêu cầu chọn nhiều đáp án.

  • Mô tả này giống nhau ở cả Academic lẫn General Training, nên câu chọn tiêu đề có thể gặp ở cả hai hình thức.

Số câu chọn tiêu đề trong một đề không cố định: có đề không có câu nào, có đề có một câu đặt ở cuối nhóm câu hỏi của một bài đọc. Vì câu này hỏi về cả bài, nó không đi theo thứ tự thông tin như các câu trắc nghiệm chi tiết. Cách xử lý các câu trắc nghiệm còn lại có trong bài multiple choice IELTS Reading.

Khác gì với matching headings?

Nhiều bạn nghĩ hai dạng này là một vì đều “chọn tiêu đề”. Thật ra phạm vi khác hẳn nhau, và chính phạm vi quyết định cách đọc:

Tiêu chí

Chọn tiêu đề cả bài

Matching headings

Tiêu đề dành cho

Toàn bộ bài đọc

Từng đoạn hoặc từng phần

Số lựa chọn

Thường 4 phương án, chọn 1

Danh sách dài, luôn nhiều hơn số đoạn

Số câu

Thường 1 câu

Nhiều câu, mỗi đoạn một câu

Câu hỏi thật sự

Cả bài chủ yếu nói gì, nhằm mục đích gì?

Đoạn này chủ yếu nói gì?

Bẫy đặc trưng

Tiêu đề chỉ đúng với một đoạn

Tiêu đề chỉ đúng với một câu trong đoạn

Nếu cùng bài đọc có cả matching headings, bạn đang có sẵn “bản đồ” của bài: ghép các tiêu đề đoạn đã chọn lại là thấy mạch của cả bài. Cách tìm ý chính từng đoạn có trong bài matching headings IELTS Reading.

Một tiêu đề đúng cần thỏa mãn 3 điều kiện

Trước khi học mẹo, hãy hiểu người ra đề dựa vào đâu để viết một đáp án đúng và ba đáp án sai. Tiêu đề đúng gần như luôn thỏa cả ba điều kiện dưới đây; mỗi phương án sai thường hỏng ít nhất một điều kiện.

  1. Đúng phạm vi. Tiêu đề bao được phần lớn bài, không chỉ đoạn mở đầu hay một ví dụ. Mẹo kiểm tra: tiêu đề có “đứng tên” được cho ít nhất hai phần ba số đoạn không?

  2. Đúng chủ đề và góc nhìn. Cùng một chủ đề có thể được viết theo nhiều hướng: lịch sử, nguyên nhân, tác động, giải pháp, tranh luận. Tiêu đề đúng phải trùng với hướng mà tác giả chọn.

  3. Đúng thái độ, đúng mức độ. Nếu tác giả thận trọng (“is still uncertain”, “may”), tiêu đề khẳng định chắc nịch (“The end of…”, “The only way to…”) là sai, dù cùng chủ đề.

Một cách nhớ nhanh: chủ đề + góc nhìn + mức độ. Ví dụ bài nói về xe buýt điện ở một thành phố: “Electric buses” mới chỉ có chủ đề; “Why one city is switching to electric buses” có thêm góc nhìn (lý do); “Electric buses: early results look promising” có thêm cả thái độ (lạc quan có chừng mực).

Cách làm choosing a title IELTS Reading qua 5 bước

  1. Để câu chọn tiêu đề lại sau cùng. Làm các câu chi tiết của cùng bài đọc trước. Sau khi làm xong chúng, bạn đã đọc gần hết bài và hiểu bố cục mà không tốn thêm thời gian.

  2. Tóm mỗi đoạn trong 3–5 chữ. Ghi ngay bên lề, tiếng Việt cũng được: “đoạn A: thói quen vứt đồ cũ”, “đoạn B: cách tổ chức”, “đoạn C: lợi ích”… Nếu bài có matching headings, dùng luôn các tiêu đề đã chọn.

  3. Tự đặt tiêu đề cho cả bài bằng một câu ngắn. Nhìn chuỗi tóm tắt và tự hỏi: các đoạn này cùng phục vụ ý nào? Câu trả lời của bạn là “đáp án mẫu” để so.

  4. Xét từng phương án bằng 3 điều kiện ở trên. Gạch phương án chỉ khớp một đoạn, phương án rộng hơn bài, phương án sai góc nhìn hoặc sai thái độ. Đừng chọn phương án đầu tiên “nghe được”; xét hết cả bốn.

  5. Đối chiếu với đoạn mở và đoạn kết. Hai đoạn này thường chứa ý định của tác giả. Phương án còn lại phải hợp với cả hai. Nếu đoạn kết đổi hướng (ví dụ nêu nghi ngờ), tiêu đề đúng thường phản ánh sự đổi hướng đó.

Về thời gian, English Guide gợi ý dành khoảng 1–2 phút cho câu này nếu đã làm xong các câu khác của bài. Đừng đọc lại toàn bài từ đầu: chuỗi tóm tắt bên lề đã đủ để quyết định trong đa số trường hợp.

Dấu hiệu về mục đích của tác giả

Muốn biết góc nhìn của bài, hãy để ý cách tác giả mở và đóng bài. Bảng dưới gom những tín hiệu hay gặp và kiểu tiêu đề thường đi kèm:

Tác giả đang làm gì

Tín hiệu trong bài

Tiêu đề thường có dạng

Mô tả, giới thiệu

Đi lần lượt: cách vận hành, đặc điểm, ví dụ

What is…?, Inside…, A look at…

Giải thích nguyên nhân

because, due to, one reason is, this explains

Why…?, The reasons behind…

Kể lại sự phát triển

Mốc thời gian, at first, later, today

The history of…, The rise of…

Đánh giá ưu và nhược

benefits… however, drawbacks, on the other hand

… : benefits and limits, Is… worth it?

Lập luận, kêu gọi

should, must, it is time to, we need

The case for…, Why we should…

Trình bày vấn đề và giải pháp

problem, challenge… one solution, to address this

Tackling…, A new approach to…

Bảng chỉ để định hướng. Tiêu đề trong đề thật không bắt buộc theo đúng các khuôn này, nhưng nếu bài chỉ mô tả mà một phương án viết “Why we should…”, gần như chắc chắn đó là phương án sai thái độ.

5 kiểu phương án bẫy khi chọn tiêu đề

Các phương án sai trong câu chọn tiêu đề thường được làm theo vài khuôn quen. Gọi đúng tên khuôn, bạn sẽ loại nhanh và tự tin hơn.

1. Quá hẹp: chỉ đúng với một đoạn

Đây là bẫy phổ biến nhất. Phương án lấy nội dung của một đoạn, thường là đoạn có nhiều chi tiết hấp dẫn, rồi biến nó thành tiêu đề cả bài. Nó “đúng” với bài theo nghĩa thông tin có thật, nhưng không bao được các đoạn khác. Nếu bạn chỉ chỉ ra được một đoạn ủng hộ phương án đó, hãy loại.

2. Quá rộng: nói về chủ đề lớn hơn bài

Bài nói về một mô hình cụ thể ở một vài thị trấn, phương án lại nói về “môi trường toàn cầu” hay “lịch sử ngành sửa chữa”. Tiêu đề quá rộng thường nghe rất “học thuật” nên dễ hút mắt. Hãy hỏi: nếu đặt tiêu đề này lên đầu, người đọc có đoán ra nội dung bài không?

3. Đúng chủ đề, sai góc nhìn

Phương án và bài cùng nói về một chuyện, nhưng phương án hỏi “how to” trong khi bài không hướng dẫn gì, hoặc nói về nguyên nhân trong khi bài bàn về tác động. Đọc kỹ từ đầu tiên của phương án (How, Why, The history of, The future of…) vì nó cho biết góc nhìn.

4. Quá tuyệt đối hoặc sai thái độ

Các từ như end, only, always, proof, failure hay solution khẳng định mạnh hơn nhiều so với bài. Nếu đoạn kết nói “còn chưa chắc”, phương án “The end of…” hay “The solution to…” là sai. Ngược lại, bài khen rõ ràng mà phương án mang giọng chê cũng sai.

5. Trùng từ khóa nổi bật nhưng sai ý

Phương án lặp lại đúng một từ hay cụm từ dễ nhớ trong bài (tên riêng, thuật ngữ, con số) nhưng ghép thành một ý bài không hề nói. Đáp án đúng thường diễn đạt lại (paraphrase) chứ ít khi chép nguyên văn. Trùng từ không có nghĩa là sai, nhưng là lý do để soát kỹ hơn.

Các kiểu nhiễu này cũng xuất hiện ở câu trắc nghiệm chi tiết; bài multiple choice IELTS Reading nhắc ở trên có bảng đầy đủ hơn.

Bài luyện chọn tiêu đề tự soạn có đáp án

Bài đọc dưới đây do English Guide tự viết để luyện tập, không trích từ đề thi thật. Hãy làm trong khoảng 5–6 phút: đọc bài, ghi tóm tắt từng đoạn bên lề, rồi mới trả lời hai câu hỏi.

A. In many towns, a broken toaster or a torn jacket is simply thrown away. Buying a new one is often cheaper and quicker than finding someone who can fix the old one. Over the past decade, however, a different habit has begun to spread: the repair café, a regular event where volunteers with practical skills help visitors mend their own belongings, free of charge.

B. The format is simple. A school hall or community centre is borrowed for an afternoon, tools are laid out on tables, and visitors queue with lamps, bicycles, radios and clothes. Volunteers do not take the item away to fix it; instead, they work alongside the owner, explaining each step. Organisers say this is deliberate: people who learn why a fan stopped working are more likely to look after the next one.

C. Supporters usually point first to the environmental benefits. Every kettle that is repaired is one fewer object in a landfill, and one fewer new product that has to be made and shipped. Yet regular visitors often mention something else: conversation. Retired engineers chat with teenagers, and neighbours who had never spoken discover shared interests while waiting for a soldering iron.

D. The events are not without difficulties. Many modern devices are glued shut or need special screws, and spare parts can be hard to obtain. Some volunteers also worry about safety when dealing with electrical goods. A number of groups have responded by asking manufacturers to make products easier to open and to sell spare parts for longer.

E. Whether repair cafés can change the way whole societies consume is still uncertain. They remain small, are run by volunteers and depend on borrowed spaces. But for the people who attend, they offer a practical alternative to the throwaway habit, and a reminder that many problems are easier to solve together.

Question 1. Which of the following is the most suitable title for the passage?

  • A. How to repair household electrical goods safely

  • B. Repair cafés: a community response to a throwaway culture

  • C. Why manufacturers should sell spare parts for longer

  • D. The end of the throwaway society

Question 2. What is the writer’s main purpose in the passage?

  • A. to persuade readers to volunteer at a repair café

  • B. to describe a growing practice and weigh up its value

  • C. to compare repair cafés with professional repair shops

  • D. to criticise companies that make products difficult to open

Đáp án và giải thích

Trước hết, chuỗi tóm tắt bên lề có thể trông như sau: A – thói quen vứt đồ và sự ra đời của repair café; B – cách tổ chức, chủ nhân tự sửa cùng tình nguyện viên; C – lợi ích môi trường và gắn kết cộng đồng; D – khó khăn; E – tương lai chưa chắc nhưng vẫn có giá trị. Tiêu đề tự đặt: “Repair café là gì, có ích gì, gặp khó gì.”

Câu

Đáp án

Lý do ngắn

1

B

Bao cả 5 đoạn: hiện tượng (repair cafés), tính cộng đồng (B, C, E) và bối cảnh vứt bỏ (A, E)

2

B

Bài mô tả một xu hướng đang lan rộng (A, B) rồi cân nhắc lợi và hại (C, D, E)

Câu 1 – B. Phương án B gói được cả hai trục của bài: thói quen vứt bỏ (throwaway habit ở đoạn A và E) và cách cộng đồng đáp lại bằng các buổi sửa chữa chung (B, C, E). Cụm “a community response” là cách nói lại của “easier to solve together” và các chi tiết hàng xóm, tình nguyện viên.

  • A – sai góc nhìn và quá hẹp. Bài không hướng dẫn cách sửa đồ điện. An toàn chỉ được nhắc một câu ở đoạn D.

  • C – quá hẹp. Đề nghị bán linh kiện lâu hơn chỉ nằm ở câu cuối đoạn D. Phương án còn biến một chi tiết thành lời kêu gọi (should), trong khi tác giả chỉ thuật lại việc các nhóm đã làm.

  • D – quá tuyệt đối, quá rộng. Đoạn E nói rõ việc thay đổi cả xã hội “is still uncertain” và các nhóm vẫn còn nhỏ. “The end of…” khẳng định mạnh hơn nhiều so với bài.

Câu 2 – B. Tác giả giới thiệu một hiện tượng đang lan rộng (“has begun to spread”), mô tả cách làm, nêu lợi ích, nêu khó khăn và kết luận thận trọng. Đó chính là “describe… and weigh up its value”.

  • A – sai thái độ. Bài không có câu kêu gọi người đọc tham gia hay làm tình nguyện; giọng văn trung lập.

  • C – không có trong bài. Bài không nhắc tiệm sửa chữa chuyên nghiệp. Phương án nghe hợp lý theo hiểu biết ngoài đời, nhưng IELTS chỉ chấm theo những gì bài nói.

  • D – quá hẹp và sai thái độ. Việc sản phẩm khó mở chỉ là một khó khăn ở đoạn D, và tác giả không phê phán công ty nào.

Để ý: mỗi phương án sai đều dựa trên một chi tiết có thật trong bài (an toàn, linh kiện, vứt bỏ). Đó là lý do bạn không thể chọn chỉ vì “thấy có nhắc trong bài”.

Luyện nhanh: tự đặt tiêu đề trong 30 giây

Đọc đoạn ngắn tự soạn dưới đây và tự viết một tiêu đề 5–8 chữ trước khi xem gợi ý.

Smartphone cameras now allow almost anyone to record birds, insects and plants. In several countries, wildlife groups have begun asking the public to upload such photos to shared databases. Scientists admit that many pictures are blurry or wrongly labelled. Even so, the sheer number of records has helped them notice changes, such as species appearing earlier in spring, that small research teams could easily have missed.

Gợi ý: “Ordinary people helping scientists track wildlife”. Tiêu đề “Why phone photos are often blurry” quá hẹp (chỉ một câu, lại là ý phụ đứng trước “Even so”), còn “The future of biology” quá rộng. Chú ý từ đổi hướng Even so: ý chính thường nằm sau nó.

Luyện kỹ năng chọn tiêu đề hằng ngày thế nào?

Câu chọn tiêu đề chỉ chiếm ít điểm, nhưng kỹ năng đằng sau nó (nắm ý toàn bài) giúp bạn ở gần như mọi dạng câu khác. Vài thói quen dễ duy trì:

  • Che tiêu đề, tự đặt lại. Mỗi ngày đọc một bài báo hay bài khoa học phổ thông tiếng Anh dài 400–700 chữ, che tiêu đề gốc, tự viết tiêu đề của mình rồi so. Nếu tiêu đề của bạn chỉ nói về đoạn đầu, đó là thói quen cần sửa.

  • Viết câu tóm tắt một dòng. Sau mỗi bài đọc luyện thi, viết một câu: “Bài này [mô tả / giải thích / tranh luận] về [chủ đề], cho rằng [ý chính].” Câu này chính là nguyên liệu của tiêu đề đúng.

  • Luyện lướt (skimming) có bấm giờ. Cho mình 2 phút đọc câu đầu mỗi đoạn và đoạn kết, rồi đoán nội dung bài. Cách luyện chi tiết có trong bài skimming và scanning IELTS Reading.

  • Gọi tên bẫy khi chữa đề. Với mỗi phương án sai, ghi nó thuộc kiểu nào: quá hẹp, quá rộng, sai góc nhìn, quá tuyệt đối hay trùng từ. Sau vài tuần, bạn sẽ thấy mình hay mắc một kiểu nhất định.

  • Làm đề thật đủ giờ. Dùng các bộ đề luyện thi chính thức (như bộ sách Cambridge IELTS), làm cả bài trong 60 phút. Gặp câu chọn tiêu đề hay câu hỏi mục đích tác giả thì để cuối, tập quyết định trong 1–2 phút.

Nếu bạn thi General Training, câu hỏi về ý chính của cả bài hợp nhất với phần 3, bài dài duy nhất về một chủ đề chung; phần 1 và 2 gồm nhiều văn bản ngắn nên ít khi hỏi theo cách này. Đặc điểm từng phần của bài đọc General Training có trong bài IELTS General Training Reading.

Muốn có người chữa đề và chỉ ra mình hay sai kiểu nào, khóa IELTS Master 5.0–5.5 của English Guide đi hết các dạng bài Reading từ dễ đến nâng cao kèm chiến thuật làm bài. Tại Cơ sở Buôn Ma Thuột, khóa gồm 32 buổi, 80 giờ, học phí 9.900.000đ (khoảng 124.000đ/giờ); bản học online cùng giáo viên cũng 80 giờ, học phí 7.140.000đ (khoảng 89.000đ/giờ). Lớp 8–15 học viên, ngoài giờ học có nền tảng EG LMS để tự luyện.

Câu hỏi thường gặp

Đề IELTS Reading nào cũng có câu chọn tiêu đề không?

Không. Số câu của mỗi dạng thay đổi theo từng đề; có đề không có câu chọn tiêu đề nào, có đề có một câu ở cuối một bài đọc.

Câu chọn tiêu đề nên làm trước hay sau?

Nên làm sau các câu khác của cùng bài đọc. Lúc đó bạn đã hiểu bố cục bài, chỉ cần ghép các ý chính lại là chọn được, không phải đọc lại từ đầu.

Câu chọn tiêu đề có tính điểm khác các câu khác không?

Không. Theo ielts.org, mỗi câu đúng trong bài Reading được 1 điểm, câu chọn tiêu đề cũng vậy. Vì thế đừng dồn quá nhiều thời gian cho một câu này.

Phân vân giữa hai phương án thì chọn thế nào?

Chọn phương án bao được nhiều đoạn hơn và có mức độ khẳng định gần với bài hơn. Nếu vẫn chưa chắc, đọc lại đoạn kết: tiêu đề đúng phải hợp với kết luận của tác giả.

Không biết đáp án có nên bỏ trống?

Không nên. Câu sai không bị trừ điểm, nên hãy loại phương án chắc chắn sai rồi chọn trong số còn lại. Muốn biết Reading của mình đang ở mức nào, bạn có thể làm bài kiểm tra trình độ miễn phí của EG.

Chuyên mục:IELTS Reading
Tư vấn miễn phí

Để EG tư vấn cho bạn nhé!

EG luôn tư vấn chương trình học phù hợp về thời gian và tài chính cho học viên.

Kiểm tra trình độ miễn phí

70 phút, có kết quả để giáo viên xếp lớp.

Nhận tư vấn lộ trình

Để lại thông tin, EG liên hệ tư vấn miễn phí.

Chương trình quan tâm (chọn được nhiều)

EG chỉ dùng thông tin này để liên hệ tư vấn cho bạn.