Kiến thức
Skimming và scanning IELTS Reading: phân biệt, các bước luyện và bài đọc tự soạn có đáp án
18 phút đọc
Skimming và scanning IELTS Reading là hai cách đọc nhanh với hai mục đích khác nhau: skimming (đọc lướt) để nắm ý chính và bố cục của bài, còn scanning (đọc quét, hay đọc dò) để tìm một chi tiết cụ thể như tên riêng, con số hay năm. Với 40 câu hỏi trong 60 phút, hai kỹ thuật này cho bạn biết cần đọc kỹ ở đâu. Chúng chỉ chỉ đường: đáp án vẫn phải được xác nhận bằng cách đọc kỹ câu chứa thông tin.
Bài này đi sâu vào riêng hai kỹ thuật: làm từng bước thế nào, hợp với dạng câu nào, hay sai ở đâu, luyện ra sao, kèm một bài đọc tự soạn có đáp án giải thích. Quy trình làm cả đề và cách chia 60 phút đã có ở bài cách làm bài IELTS Reading, nên ở đây không nhắc lại.
Skimming và scanning khác nhau thế nào?
Theo bài hướng dẫn của IDP, skimming là đọc nhanh để có cái nhìn chung về bài, còn scanning là đọc nhanh để tìm chi tiết cụ thể. Cả hai đều nhanh. Khác nhau nằm ở câu hỏi bạn giữ trong đầu khi đọc.
Tiêu chí | Skimming (đọc lướt) | Scanning (đọc quét, đọc dò) |
|---|---|---|
Câu hỏi trong đầu | Đoạn này nói về chuyện gì? | Chi tiết X nằm ở đâu? |
Mắt nhìn vào | Tiêu đề, câu đầu và câu cuối đoạn, từ nối, danh từ lặp lại | Tên riêng, năm, con số, chữ viết hoa, thuật ngữ |
Bạn có được gì | Một tấm bản đồ: mỗi đoạn nói về gì | Một vị trí trong bài |
Chưa cho bạn biết | Chi tiết, số liệu, một câu đúng hay sai | Ý nghĩa thật của câu chứa từ đó |
Dạng câu hay cần | Matching headings, chọn tiêu đề | Matching information, trả lời ngắn, điền câu |
Thật ra bạn dùng cả hai mỗi ngày. Mở một trang tin, lướt tiêu đề và vài dòng đầu để quyết định có đáng đọc không: đó là skimming. Tìm giờ xe khách từ Buôn Ma Thuột đi Đà Lạt trên bảng lịch, hay tìm tên mình trong danh sách xếp lớp: đó là scanning. Khi tìm tên mình, bạn không đọc từng tên và cũng chẳng nhớ ai đứng ngay trên mình. Bỏ qua mọi thứ, trừ đúng thứ cần tìm, là tinh thần của scanning.
Vì sao hai kỹ thuật này quan trọng trong bài thi?
Theo mô tả bài thi trên ielts.org, IELTS Academic Reading có 3 bài đọc với tổng độ dài 2.150–2.750 từ và 40 câu hỏi. General Training cũng có 3 phần, 40 câu, chỉ khác loại văn bản. Đề không chỉ kiểm tra việc hiểu chi tiết mà còn cả việc nắm ý chính và tìm nhanh thông tin. Trang này ghi rõ dạng Matching information đánh giá khả năng scan để tìm thông tin, còn dạng Matching features cần skim và scan để tìm thông tin nhanh. Bài mẹo Reading của IDP cũng xem khả năng skim là rất quan trọng với các dạng tốn thời gian như Matching headings.
Đọc kỹ từng chữ ngay từ đầu không phải cách hợp lý, vì mỗi câu hỏi thường chỉ cần một vài câu trong bài. Nhưng chỉ lướt và dò mà không đọc kỹ cũng dễ sai không kém.
Cách skimming trong IELTS Reading theo 5 bước
Xem tiêu đề, tiêu đề phụ, hình và chú thích nếu có. Đoán nhanh bài nói về chủ đề gì.
Đọc đoạn mở đầu nhanh hơn bình thường một chút. Đoạn này thường giới thiệu vấn đề của cả bài.
Đọc câu đầu của mỗi đoạn, thêm câu cuối nếu câu đầu chưa đủ rõ. IDP cũng gợi ý cách đọc này để lấy đại ý của đoạn.
Lướt phần còn lại của đoạn. Mắt bắt các danh từ lặp lại, tên, số, chữ in đậm, in nghiêng và từ nối như however, as a result. Không dừng ở từ lạ.
Đọc đoạn cuối, rồi ghi cạnh mỗi đoạn 2–4 chữ về nội dung. Mấy chữ này chính là bản đồ để lát nữa quay lại.
Với một bài đọc IELTS, 2–3 phút là mốc gợi ý để luyện, không phải quy định của đề thi. Muốn biết mình skim được chưa, hãy gấp bài lại và tự nói: bài này bàn về chuyện gì, từng đoạn lần lượt nói gì. Nói được là đủ, chưa cần nhớ chi tiết nào.
Câu đầu không phải lúc nào cũng là ý chính
Đây là chỗ nhiều người bị sai khi làm Matching headings. Thử đoạn ngắn dưới đây, do English Guide tự soạn để minh họa, không phải kết quả nghiên cứu:
Many parents assume that a quiet classroom is a productive one. In some lessons this is true, for example when students are writing an essay. Yet teachers of foreign languages often see something different: learners who talk through a task with a partner tend to remember more new words.
Chỉ đọc câu đầu, bạn sẽ tưởng đoạn này khen lớp học yên tĩnh. Nhưng từ Yet đổi hướng, và ý tác giả muốn nói nằm ở câu cuối: trao đổi với bạn học giúp nhớ từ tốt hơn. Vì vậy, khi câu đầu chỉ nêu một quan điểm phổ biến hoặc đặt bối cảnh, hãy tìm tiếp các từ đổi hướng như yet, however, in fact.
Những thói quen làm chậm tốc độ lướt
Dừng lại ở mỗi từ lạ. Khi skim, từ lạ không quan trọng bằng mạch của đoạn. Cứ đi tiếp, chỉ quay lại nếu câu hỏi cần đúng từ đó.
Đọc từng chữ một. Tập nhìn theo cụm, ví dụ “the first section | opened in 2016 | from Merrow”, thay vì đọc thầm từng chữ.
Quay lại câu vừa đọc. Chưa rõ thì đọc tiếp, câu sau thường làm rõ câu trước.
Đọc kỹ cả phần ví dụ. Sau for example, for instance thường là ý phụ, có thể lướt qua.
Khi nào skim có ích, khi nào không?
Skim có ích khi bài dài và bạn cần bố cục, khi làm dạng nối tiêu đề đoạn hoặc chọn tiêu đề cả bài, hoặc khi muốn cảm nhận thái độ chung của tác giả qua các từ như claim, unfortunately. Riêng câu Yes/No/Not Given, cảm nhận đó chưa đủ để chốt đáp án.
Skim ít tác dụng khi vốn từ còn quá ít. Nếu dòng nào cũng có vài từ lạ, hãy xây nền theo bài luyện Reading IELTS cho người mới bắt đầu trước khi cố tăng tốc.
Cách scanning trong IELTS Reading theo 3 bước
Chọn từ khóa trong câu hỏi. IDP xem từ khóa là yếu tố quan trọng nhất khi scan: bạn phải biết từ khóa trong câu hỏi rồi mới đi tìm trong bài.
Chia từ khóa thành hai loại. Từ neo gồm tên riêng, năm, con số, thuật ngữ, từ viết hoa: chúng thường giữ nguyên nên dễ thấy. Từ thường gồm động từ, tính từ, danh từ chung: chúng hay bị đổi cách nói. Dò từ neo trước.
Dò, dừng, đọc kỹ. Cho mắt chạy nhanh qua đoạn, không đọc theo câu. Thấy từ cần tìm thì dừng lại, đọc hết câu đó và thêm câu trước, câu sau để hiểu đúng.
Ví dụ, với câu hỏi tự soạn The government introduced a free bus service for students in 2015, bạn dò “2015” trước, vì các từ còn lại rất có thể đã được đổi:
Trong câu hỏi | Có thể xuất hiện trong bài dưới dạng | Nên dò trước? |
|---|---|---|
2015 | 2015 | Có, đây là từ neo |
the government | the authorities, officials | Không |
introduced | launched, brought in | Không |
free | at no cost, without charge | Không |
students | pupils, young learners | Không |
Câu hỏi không có từ neo thì quay lại bản đồ vừa ghi khi skim để đoán đoạn nào đang bàn về ý đó, rồi tìm từ cùng nghĩa trong đoạn.
Vài mẹo để dò nhanh hơn
Dùng bút hoặc ngón tay dẫn mắt, khoanh hoặc gạch từ khóa như IDP gợi ý. Nếu thi trên máy, dùng chức năng tô sáng, xem thêm ở bài thi IELTS trên máy tính.
Tận dụng thứ tự câu hỏi. Theo ielts.org, câu trắc nghiệm, điền câu và trả lời ngắn đi theo thứ tự thông tin trong bài, nên câu sau thường nằm phía sau đáp án của câu trước.
Trả lời ngay khi đã đủ căn cứ rồi sang câu tiếp theo, đừng tiếp tục đọc phần còn lại của đoạn.
Khi luyện, thử dò ngược từ cuối đoạn lên đầu đoạn. Cách này không phải quy tắc chính thức, nó chỉ giúp mắt bỏ thói quen đọc theo câu. Thấy không hợp thì bỏ.
Bẫy lớn nhất: trùng từ chưa chắc đã đúng
Thử câu tự soạn: Although the library bought 500 new books in 2018, visitor numbers did not rise until the café opened. Nếu đề hỏi Visitor numbers rose after the library bought new books, gần như mọi từ đều trùng, nhưng ý lại sai: số khách chỉ tăng sau khi quán cà phê mở. Scan cho bạn vị trí, còn câu trả lời đến từ việc đọc kỹ cả câu.
Dùng kỹ thuật nào cho dạng câu nào?
Cột giữa tóm tắt mô tả trên ielts.org, cột cuối là gợi ý luyện tập của English Guide. Đủ các dạng có ở bài các dạng câu hỏi IELTS Reading; hai dạng dễ mất điểm có bài riêng là Matching Headings và True False Not Given.
Dạng câu | Đề đang kiểm tra | Cách dùng gợi ý |
|---|---|---|
Matching headings | Nhận ra chủ đề chung của đoạn | Skim từng đoạn, đọc cả đoạn nếu câu đầu chưa rõ |
Matching information | Scan để tìm thông tin cụ thể | Scan cả bài, dựa vào bản đồ đoạn đã ghi |
Matching features | Nhận ra quan hệ giữa các thông tin, cần skim và scan nhanh | Scan tên người hoặc nơi chốn, rồi đọc ý quanh đó |
True/False/Not Given, Yes/No/Not Given | Nhận ra thông tin, quan điểm trong bài | Scan tìm vị trí, rồi đọc kỹ để chọn |
Trắc nghiệm | Nhiều kỹ năng, từ chi tiết đến ý chính | Câu chi tiết thì scan rồi đọc kỹ; câu về cả bài thì dựa vào skim |
Điền câu, trả lời ngắn | Tìm và hiểu thông tin cụ thể | Scan, chép đúng từ trong bài, đúng giới hạn số từ |
Điền tóm tắt, ghi chú, bảng, lưu đồ | Chi tiết hoặc ý chính của một phần bài; đáp án có thể không theo thứ tự | Skim tìm đúng phần bài, rồi scan trong phần đó |
Kết hợp skimming và scanning IELTS Reading trên một cụm câu hỏi
Khi làm bài, bạn hiếm khi chỉ dùng một kỹ thuật. Với một cụm câu hỏi, trình tự thường như sau:
Đọc yêu cầu và câu hỏi, đánh dấu từ neo.
Skim để biết mỗi đoạn nói gì, nhờ đó đoán câu hỏi thuộc đoạn nào.
Scan trong đoạn đó để tìm từ neo hoặc từ cùng nghĩa.
Đọc kỹ câu tìm được cùng câu trước, câu sau, rồi đối chiếu với câu hỏi.
Ghi đáp án. Tìm chưa ra thì đánh dấu, chuyển câu khác.
Bài luyện skimming và scanning có đáp án
Bài đọc dưới đây do English Guide tự soạn để luyện kỹ năng; thị trấn, nhân vật và số liệu đều hư cấu, không lấy từ đề thi. Hãy tự bấm giờ và làm lần lượt ba phần. Các mốc thời gian chỉ là gợi ý.
The Line That Came Back
A. In 1962, the last passenger train left Merrow, a small mountain town, and the narrow railway that had carried timber and travellers for sixty years was closed. The tracks were left to rust, and within a generation most residents under forty had never seen a train in the valley.
B. The idea of reopening the line came from an unexpected source. In 2009, Anna Holt, a geography teacher at Merrow's secondary school, asked her students to map the old route as a class project. Their map, displayed at the town library, attracted so much interest that a volunteer group was formed the following spring. At first it had just twelve members.
C. Not everyone welcomed the plan. Farmers whose fields now covered parts of the old route feared losing their land, and the regional council judged the project too expensive. The turning point came when the group offered to rebuild the stations by hand, which reduced the estimated cost by almost a quarter.
D. The first section opened in 2016, running from Merrow to Castle Ford. Visitor numbers exceeded expectations. Cafés and guesthouses appeared near the stations, and several young people who had moved away returned to open small businesses. Transport researcher Luis Ferreira points out, however, that the railway is used mainly by tourists. Few residents travel on it to work, because the trains run only at weekends.
E. The group's next aim is more ambitious. It hopes to extend the line to the regional capital, Ardley, and to run a daily service. Whether this will succeed depends less on enthusiasm than on money. Ferreira argues that a daily train would need a permanent subsidy, and the council has not yet promised one. For now, the line remains a reminder of what a classroom project can start.
Phần A: Skim (khoảng 2 phút, chưa đọc phần B, C)
Câu 1. What is the passage mainly about? (A) How narrow railways are built; (B) How an old railway was brought back and what it has achieved so far; (C) Why young people leave mountain towns.
Câu 2–5. Chọn tiêu đề cho các đoạn B, C, D, E. Có một tiêu đề thừa.
i. A school project sparks a movement
ii. Resistance, then a cheaper proposal
iii. Economic gains but little everyday use
iv. A bigger plan with an uncertain future
v. A new way for residents to get to work
Phần B: Scan (khoảng 1 phút cho cả 3 câu)
Câu 6. In which year was the volunteer group formed?
Câu 7. Who says that the railway mostly serves tourists?
Câu 8. Which town does the group want the line to reach next?
Phần C: Kết hợp, rồi đọc kỹ (khoảng 5 phút)
Câu 9–11. Chọn TRUE, FALSE hoặc NOT GIVEN.
Câu 9. The volunteers' offer made the project less costly.
Câu 10. Most visitors to the railway come from abroad.
Câu 11. Trains on the line currently run every day.
Câu 12. Complete with NO MORE THAN TWO WORDS: Ferreira believes that a daily train could not operate without a ____.
Đáp án và cách nghĩ
Câu | Đáp án | Căn cứ và điều rút ra |
|---|---|---|
1 | B | Skim tiêu đề, câu đầu các đoạn đã thấy mạch: đóng cửa, ý tưởng, phản đối, mở lại, kế hoạch tiếp. (A) và (C) không phải chủ đề. |
2 | i | “class project” và “a volunteer group was formed”. |
3 | ii | “Not everyone welcomed” là phản đối; câu cuối đoạn mới cho biết phần còn lại: “reduced the estimated cost”. Chỉ đọc câu đầu thì thiếu nửa sau của tiêu đề. |
4 | iii | Nửa đầu đoạn nói về lợi ích, nhưng “however” đổi hướng: chủ yếu là khách du lịch. (v) là bẫy vì “Few residents travel on it to work”. |
5 | iv | “more ambitious”, “depends… on money”, “has not yet promised”. |
6 | 2010 | Dò năm thì mắt dừng ở 2009, nhưng đó là năm làm bản đồ. “The following spring” mới là lúc lập nhóm. Dò xong vẫn phải đọc kỹ. |
7 | Luis Ferreira | “used mainly by tourists” là cách nói lại của “mostly serves tourists”. Dò tên viết hoa ở đoạn D, E. |
8 | Ardley | “extend the line to the regional capital, Ardley”. Chữ viết hoa rất dễ dò. |
9 | TRUE | “reduced the estimated cost by almost a quarter” là cách nói lại của “less costly”. |
10 | NOT GIVEN | Bài chỉ nói “tourists”, không nói họ từ đâu đến. Dò “visitors” sẽ ra “Visitor numbers”, nhưng câu đó nói về số lượng. |
11 | FALSE | “run only at weekends”. Cụm “daily service” ở đoạn E là bẫy, vì đó mới chỉ là kế hoạch. |
12 | permanent subsidy | “would need a permanent subsidy”. Hai từ, đúng giới hạn và chép nguyên từ bài. |
Sai câu 6, 10 hoặc 11 thường là tìm đúng vị trí nhưng dừng đọc quá sớm. Sai câu 7, 9 thường là chưa nhận ra cách đổi từ. Hai kiểu sai này cần hai cách luyện khác nhau.
Luyện skim và scan mỗi ngày thế nào?
Gợi ý bốn bài tập ngắn. Chọn bài đọc về chủ đề bạn thích sẽ dễ duy trì hơn, và hãy so tốc độ với chính mình tuần trước, không so với người khác.
Bài tập | Làm thế nào | Thời gian | Dấu hiệu tiến bộ |
|---|---|---|---|
Đặt tên đoạn | Lấy một bài báo tiếng Anh 400–700 từ, lướt 2–3 phút, gấp lại, viết 2–4 chữ cho mỗi đoạn, rồi đọc kỹ để đối chiếu | 10 phút | Tên đoạn khớp với nội dung nhiều hơn |
Dò vị trí | Lấy một bài Reading đã làm, chọn 5 câu có từ neo, bấm giờ chỉ để tìm vị trí, chưa trả lời | 5–10 phút | Tìm ra nhanh hơn, ít bỏ sót hơn |
Sổ đổi cách nói | Sau mỗi lần chữa đề, ghi lại cặp từ trong câu hỏi và trong bài, như “less costly” và “reduced the estimated cost” | 5 phút | Nhận ra cặp từ nhanh hơn khi dò |
Một bài có bấm giờ | Làm một bài đọc, rồi phân loại từng câu sai: không tìm ra vị trí, hay tìm ra mà hiểu sai | Khoảng 20 phút | Số câu sai của mỗi loại giảm dần |
Dòng cuối cho bạn biết nên sửa gì. Không tìm ra vị trí thì luyện scan và mở rộng từ đồng nghĩa. Tìm ra mà vẫn chọn sai thì vấn đề thường nằm ở ngữ pháp câu dài hoặc cách hiểu dạng câu, đọc nhanh hơn cũng không giải quyết được. Gặp từ lạ, hãy đoán theo câu trước, câu sau rồi mới tra.
Luyện Reading cùng English Guide
Ở English Guide, kỹ năng đọc được dạy theo chặng trong lớp 8–15 học viên, tại Cơ sở Buôn Ma Thuột (36 Trần Nhật Duật) hoặc học online cùng giáo viên dạy trực tiếp, không phải video quay sẵn. Giữa các buổi học, bạn có nền tảng EG LMS để tự luyện thêm.
Khóa | Phần Reading | Tại Buôn Ma Thuột | Học online |
|---|---|---|---|
Pre IELTS | Đọc nhanh lấy ý chính, đọc kỹ lấy thông tin, đoán nghĩa từ theo bối cảnh | 48 giờ, 6.900.000đ (khoảng 144.000đ/giờ) | 48 giờ, 4.740.000đ (khoảng 99.000đ/giờ) |
IELTS Master 5.0–5.5 | Nắm các dạng bài, cách làm, tập trung dạng dễ ghi điểm | 80 giờ, 9.900.000đ (khoảng 124.000đ/giờ) | 80 giờ, 7.140.000đ (khoảng 89.000đ/giờ) |
IELTS Advanced 6.0+ | Luyện chiến thuật, tập trung dạng câu đòi hỏi tư duy | 60 giờ, 7.400.000đ (khoảng 123.000đ/giờ) | 60 giờ, 5.940.000đ (khoảng 99.000đ/giờ) |
Xem thêm chương trình IELTS tại trung tâm và IELTS Online. Giáo viên sẽ tư vấn xếp lớp sau bài kiểm tra đầu vào.
Câu hỏi thường gặp
Skimming và scanning, cái nào làm trước?
Thường là đọc câu hỏi, skim rồi mới scan, vì bản đồ từ bước skim giúp bạn dò đúng đoạn. Nếu câu hỏi có từ neo rất rõ như tên riêng hay năm, hoặc sắp hết giờ, bạn có thể scan thẳng. Đề thi không bắt buộc phải skim.
Thi IELTS trên máy tính có dùng được hai kỹ thuật này không?
Có. Cách đọc không đổi, chỉ khác thao tác: tô sáng thay cho gạch chân. Nếu sẽ thi trên máy, hãy tập đọc và dò trên màn hình ngay từ khi luyện.
Thành thạo skim và scan có đủ để đạt điểm cao không?
Chưa đủ. Hai kỹ thuật giúp tiết kiệm thời gian, còn việc chọn đúng vẫn cần vốn từ, ngữ pháp để hiểu câu dài và hiểu cách hỏi của từng dạng câu.
