Kiến thức
Topic sentence là gì? Công thức, cách phát triển đoạn văn và lỗi hay gặp trong IELTS Writing
16 phút đọc
Topic sentence (câu chủ đề) là câu nói cho người đọc biết đoạn văn này bàn về điều gì và sẽ đi theo hướng nào, thường đứng ở đầu đoạn. Công thức dễ nhớ là chủ đề + ý kiểm soát, ví dụ: Traditional markets also give a town a distinct identity. Bên dưới là cách nhận biết câu tốt, 4 bước viết, cách phát triển thành đoạn hoàn chỉnh, mẫu theo từng dạng đề, lỗi hay gặp và bài luyện có đáp án.
Bài này tập trung vào đoạn thân bài của IELTS Writing Task 2. Khung cả bài và cách lên dàn ý có trong bài cách viết IELTS Writing Task 2. Còn phần mở bài và kết bài, bạn xem bài mở bài IELTS Writing Task 2.
Topic sentence là gì?
Bài hướng dẫn về đoạn văn của IDP nói mỗi đoạn nên có một ý trung tâm, và ý đó thường được nêu ở câu đầu đoạn, gọi là topic sentence. Các câu sau giải thích hoặc phát triển ý ấy. Nói gọn lại: đọc xong câu này, người đọc đoán được phần còn lại của đoạn sẽ nói gì.
Để thấy rõ, hãy lấy một đề tự soạn: Some people believe that traditional markets in towns should be replaced by modern shopping centres. To what extent do you agree or disagree?
Topic sentence khác thesis statement ở đâu?
Hai khái niệm này hay bị nhầm. Thesis là câu trả lời cho cả đề, còn topic sentence chỉ phụ trách một đoạn và góp phần chứng minh thesis.
Tiêu chí | Thesis statement | Topic sentence |
|---|---|---|
Nằm ở đâu | Mở bài | Thường là câu đầu mỗi đoạn thân bài |
Phạm vi | Cả bài | Một đoạn |
Trả lời câu hỏi | Quan điểm của bạn là gì? | Đoạn này nói ý gì? |
Ví dụ | In my view, this change would do more harm than good, as markets protect small traders and preserve local character. | The main reason for keeping traditional markets is that they provide an affordable way for small traders to earn a living. |
Topic sentence liên quan gì đến band điểm?
Bảng tiêu chí không có dòng nào chấm riêng topic sentence. Tuy vậy, tiêu chí Coherence and Cohesion chấm trực tiếp cách chia đoạn và độ rõ của ý chính trong đoạn. Đây là câu chữ trong Writing Task 2 Band Descriptors (bản cập nhật 05/2023):
Band | Câu chữ về chia đoạn | Hiểu đơn giản |
|---|---|---|
7 | Paragraphing is generally used effectively to support overall coherence, and the sequencing of ideas within a paragraph is generally logical. | Chia đoạn nhìn chung có hiệu quả, ý trong đoạn đi theo thứ tự hợp lý |
6 | Paragraphing may not always be logical and/or the central topic may not always be clear. | Có lúc chia đoạn chưa hợp lý hoặc ý trung tâm chưa rõ |
5 | Paragraphing may be inadequate or missing. | Chia đoạn còn thiếu hoặc không có |
4 | There may be no paragraphing and/or no clear main topic within paragraphs. | Có thể không chia đoạn, hoặc đoạn không có ý chính rõ ràng |
Topic sentence là cách đơn giản nhất để ý trung tâm của đoạn lộ ra ngay, nhưng nó không tự mang lại band 7. Ý phải được mở rộng và có dẫn chứng: bảng mô tả Task Response ghi band 7 là Main ideas are extended and supported, còn band 6 là some may be insufficiently developed.
Công thức viết topic sentence: chủ đề + ý kiểm soát
Chủ đề (topic) là đoạn văn nói về cái gì. Ý kiểm soát (controlling idea) là bạn nói điều gì về chủ đề đó. Chính phần thứ hai giới hạn đoạn văn, để bạn biết câu nào nên viết và câu nào phải bỏ.
Chủ đề | Ý kiểm soát | Topic sentence |
|---|---|---|
Online learning | mở ra cơ hội cho học sinh vùng xa | Online learning gives students in remote areas access to teachers they could not otherwise reach. |
Advertising aimed at children | tạo thói quen ăn uống không tốt | Advertising aimed at children encourages unhealthy eating habits from an early age. |
Public libraries | chỗ học miễn phí, yên tĩnh | Public libraries remain valuable because they offer a free, quiet place to study. |
Cùng một chủ đề, đổi ý kiểm soát thì cả đoạn đổi hướng:
Traditional markets support small traders. Đoạn này sẽ nói về thu nhập, tiền thuê sạp, việc làm.
Traditional markets help preserve local culture. Đoạn này sẽ nói về đặc sản, nghề thủ công, tập quán.
Traditional markets can be a risk to food safety. Đoạn này sẽ nói về bảo quản thực phẩm, vệ sinh.
Dấu hiệu của một topic sentence tốt
Viết xong, bạn thử tự hỏi 5 câu này. Trả lời không ở câu nào thì sửa ở đó.
Che phần còn lại đi, người đọc có đoán được đoạn nói gì không? Câu rõ phải có cả chủ đề lẫn ý kiểm soát. IDP xem những câu mở đầu mơ hồ kiểu The reasons for this are diverse là cách nên tránh.
Câu này có ủng hộ thesis không? Thesis nói nên giữ chợ thì đoạn không thể mở bằng một ý chỉ khen shopping centre, trừ khi đó là phần nhượng bộ được dẫn dắt rõ.
Câu này có chỉ một ý chính không? Nhét ba bốn ý vào một câu thì đoạn sẽ phải kể lể thay vì phân tích.
Có viết tiếp được 3–4 câu giải thích không? Câu quá hẹp (một con số, một ví dụ) sẽ hết chuyện để nói. Câu quá rộng thì không viết nổi trong khoảng 100 từ.
Từ dùng có đủ cụ thể không? Good, bad, important chưa nói được gì. Hãy thay bằng lợi ích, hậu quả hay đối tượng cụ thể.
4 bước viết topic sentence từ dàn ý
Làm tiếp với đề traditional markets ở trên, ngay trong lúc lên dàn ý.
Chốt thesis và 2 lý do. Quyết định quan điểm trước: giữ chợ truyền thống, vì tiểu thương và vì bản sắc địa phương. Có thể ghi nháp bằng tiếng Việt.
Đổi mỗi lý do thành chủ đề và ý kiểm soát. Lý do 1: chủ đề là traditional markets, ý kiểm soát là cách kiếm sống với chi phí thấp cho tiểu thương.
Ghép thành câu. The main reason for keeping traditional markets is that they provide an affordable way for small traders to earn a living.
Thử hỏi vì sao và như thế nào. Vì sao chi phí thấp? Tiền thuê sạp rẻ. Ai được lợi? Gia đình ít vốn, nông dân gần đó. Bỏ chợ thì sao? Họ mất nguồn thu. Có 2–3 câu trả lời nghĩa là câu viết được thành đoạn; không có thì đổi ý kiểm soát.
Theo trang mô tả bài thi của IELTS.org, Task 2 chỉ nên dành không quá 40 phút và viết ít nhất 250 từ, nên bạn khó có thời gian viết rồi sửa cả đoạn. Có sẵn topic sentence từ dàn ý sẽ giúp bạn không lạc đề giữa chừng.
Mẫu câu theo chức năng
Chức năng | Mẫu câu | Ví dụ |
|---|---|---|
Nêu lý do | The main reason for … is that … | The main reason for banning cars from the city centre is that it would make the air cleaner. |
Nêu bất lợi | The main drawback of … is that … | The main drawback of fast fashion is that it creates a huge amount of textile waste. |
Nhượng bộ | Admittedly, … but … | Admittedly, shopping centres are more comfortable, but this does not justify closing markets. |
Đây chỉ là khung tham khảo. Câu nên dùng vẫn là câu nói đúng ý của bạn; học thuộc vài mẫu rồi lặp lại ở mọi bài thì văn sẽ cứng và có thể không khớp đề.
Phát triển topic sentence thành đoạn văn hoàn chỉnh
IDP gợi ý một topic sentence và thêm khoảng 3–4 câu hỗ trợ, có thể là giải thích thêm, nêu hệ quả hoặc đưa ví dụ. Bài của IDP về đoạn thân bài cũng khuyên đi sâu vào một ý xuyên suốt đoạn thay vì liệt kê nhiều lý lẽ, và đưa ví dụ vào nửa sau của đoạn. Dựa trên đó, English Guide hay dùng thứ tự sau để luyện (không phải khuôn bắt buộc của IELTS):
Bước | Nhiệm vụ | Câu hỏi tự đặt |
|---|---|---|
Topic sentence | Nêu ý chính của đoạn | Đoạn này nói gì? |
Giải thích | Làm rõ một từ hoặc một ý trong câu chủ đề | Vì sao lại như vậy? |
Mở rộng hoặc hệ quả | Chỉ ra điều gì xảy ra tiếp theo, ai bị ảnh hưởng | Điều đó dẫn đến gì? |
Ví dụ | Tình huống cụ thể, hợp lý | Lấy ví dụ thế nào? |
Câu chốt | Nối ý về đề bài hoặc thesis | Vậy điều này cho thấy gì về đề? |
Đoạn mẫu cho đề traditional markets (tự viết, chỉ để minh họa cấu trúc, các tình huống là giả định):
The main reason for keeping traditional markets is that they provide an affordable way for small traders to earn a living. A stall costs far less to rent than a unit in a shopping centre, so a family with little capital can start selling vegetables or clothes without a large loan. This matters most in smaller towns, where jobs in large companies are limited. For example, a farmer from a nearby village can bring fresh produce each morning and keep most of the profit. Removing these markets would therefore close off an important source of income for many low-income households.
Câu | Vai trò |
|---|---|
The main reason for keeping … | Topic sentence: chủ đề traditional markets, ý kiểm soát là cách kiếm sống với chi phí thấp cho tiểu thương |
A stall costs far less … | Giải thích vì sao chi phí thấp |
This matters most in smaller towns … | Mở rộng: nơi nào bị ảnh hưởng nhiều nhất. Từ This nối với câu trước |
For example, a farmer … | Ví dụ cụ thể, đặt ở nửa sau đoạn |
Removing these markets would therefore … | Câu chốt, nối về đề (thay chợ bằng shopping centre). Từ these markets nhắc lại chủ đề |
Mọi câu đều bám ý chi phí thấp cho tiểu thương. Câu nào nói sang du lịch hay văn hóa thì phải chuyển sang đoạn khác. Đây chính là tác dụng của ý kiểm soát.
Để các câu đi liền nhau, bạn cần cả từ nối và từ quy chiếu như This, these markets. Cách dùng và lỗi lạm dụng có trong bài linking words IELTS. Topic sentence cũng không bắt buộc mở bằng Firstly hay Secondly: câu thân bài 2 dưới đây chỉ cần also là đủ rõ.
Topic sentence cho thân bài 1 và thân bài 2
Bài dùng hai lý do cùng hướng thì thân bài 1 nêu lý do mạnh nhất, thân bài 2 nêu lý do tiếp theo, ví dụ: Traditional markets also give a town a distinct identity that shopping centres rarely offer. Đoạn này sẽ chỉ bàn về bản sắc: mỗi chợ mang đặc sản, nghề thủ công, thói quen của vùng đó, như cà phê hay mật ong ở một khu chợ Tây Nguyên.
Muốn thể hiện cái nhìn hai chiều, bạn có thể dành thân bài 2 cho nhượng bộ: thừa nhận một điểm của phía đối lập rồi quay lại quan điểm của mình. Ví dụ: Admittedly, shopping centres are cleaner and more comfortable, but these advantages do not justify closing markets that could simply be upgraded.
Thesis và hai topic sentence nên ăn khớp: đọc riêng ba câu đó, người đọc vẫn nắm được toàn bộ lập luận.
Viết topic sentence theo từng dạng đề Task 2
Các đề dưới đây do English Guide tự soạn.
Dạng đề | Thân bài 1 | Thân bài 2 |
|---|---|---|
Agree or disagree (thay chợ truyền thống bằng shopping centre) | Lý do 1: The main reason for keeping traditional markets is that … | Lý do 2 hoặc nhượng bộ: Traditional markets also give a town … |
Discussion (có nên giao bài tập về nhà mỗi ngày) | Quan điểm A: Supporters of daily homework argue that it helps children remember what they have learned. | Quan điểm B và ý của bạn: However, I believe that too much homework leaves children little time to rest. |
Advantages and disadvantages (mua quần áo cũ) | Lợi ích: The main advantage of buying second-hand clothes is that it reduces textile waste. | Bất lợi: The drawback is that buyers cannot always be sure of the quality. |
Problem and solution (tiếng ồn đô thị) | Vấn đề: The most serious problem caused by urban noise is poor sleep, which affects residents' health. | Giải pháp: The most effective solution is to enforce stricter limits on construction work at night. |
Two-part question (vì sao thích mua sắm online, có tích cực không) | Câu hỏi 1: People increasingly shop online mainly because it saves time. | Câu hỏi 2: In my opinion, this trend is largely positive because it gives people in small towns access to more goods. |
Nếu đề có ba phần cần trả lời, bạn viết ba đoạn thân bài, mỗi đoạn một topic sentence. IDP cho biết bài Task 2 thường có 2 đến 3 đoạn thân bài.
Lỗi hay gặp khi viết topic sentence và cách sửa
Lỗi | Câu chưa ổn | Cách sửa |
|---|---|---|
Quá chung chung | Nowadays, technology is very important. | Smartphones help elderly people stay in touch with relatives who live far away. |
Lạc khỏi thesis | Thesis ủng hộ giữ chợ truyền thống, nhưng đoạn mở bằng: Shopping centres are the future of retail. | Traditional markets offer small traders a cheaper way to do business than shopping centres. |
Nhồi quá nhiều ý | Libraries are free, quiet, close to home, full of books and good for all ages. | Public libraries are especially valuable for students because they offer a free, quiet place to study. |
Viết ví dụ thay cho ý chính | My neighbour sells vegetables at the market every morning. | Traditional markets provide an affordable livelihood for small traders. Ví dụ để xuống nửa sau của đoạn. |
Từ mơ hồ | Online learning has good and bad effects. | Online learning saves students a great deal of travel time. |
Thông báo thay vì nêu ý | In this paragraph, I will talk about pollution. | Private cars are a major cause of air pollution in large cities. |
Viết xong đoạn, đọc lại từng câu và hỏi câu đó có phục vụ ý kiểm soát không. Câu lạc ý thì bỏ, hoặc chuyển sang đoạn khác.
Bài luyện viết topic sentence có đáp án
Các đề và đoạn văn đều do English Guide tự soạn. Nên tự làm rồi mới xem đáp án.
Bài 1: Chọn topic sentence phù hợp nhất cho thân bài 1
Đề: Some people think that all new buildings in cities should have gardens on their roofs. To what extent do you agree or disagree? Thesis: I agree, since roof gardens cool buildings and give city residents more green space.
A. Roof gardens are very good for cities.
B. The first benefit of roof gardens is that they keep buildings cooler, which reduces the energy needed for air conditioning.
C. In one building I know, the top floor became cooler after a garden was added.
D. Roof gardens cool buildings, provide green space, grow food, attract birds and look beautiful.
Bài 2: Viết topic sentence còn thiếu cho đoạn văn
[…] Young people who sit still all day often become restless and struggle to follow long lessons. A short break for running or playing ball gives them a chance to release energy, so they usually return to the classroom calmer and more ready to listen. At a school that offers daily sports sessions, for instance, teachers may spend less time keeping order.
Bài 3: Sửa các câu sau
Đề về việc dạy người lớn tuổi dùng smartphone: Nowadays, technology plays an important role in our life.
Đề về lợi ích của thư viện công cộng: Last year, my sister studied at a library for her exams.
Đáp án
Bài 1: chọn B. A quá chung chung, C là một ví dụ, D nhồi quá nhiều ý nên không viết được trong một đoạn.
Bài 2 (gợi ý): Regular physical activity during the school day helps students concentrate better in lessons. Chủ đề là vận động ở trường, ý kiểm soát là giúp tập trung hơn. Câu của bạn đúng nếu tất cả câu còn lại đều phục vụ ý đó.
Bài 3 (gợi ý):
Learning to use a smartphone allows older people to stay in touch with relatives who live far away.
Public libraries give students a free, quiet place to prepare for exams. Chuyện của người chị có thể làm ví dụ ở nửa sau đoạn, nếu là chuyện có thật và hợp lý.
Luyện viết đoạn văn Task 2 cùng English Guide
Tự đọc lại bài rất khó thấy đoạn mình đã lạc ý ở đâu, nên cần có người chấm. Ở English Guide, lớp IELTS tại Cơ sở Buôn Ma Thuột (36 Trần Nhật Duật) và các khóa online Master, Advanced có chấm Writing và Speaking chi tiết. Mỗi lớp 8–15 học viên, có nền tảng EG LMS hỗ trợ tự học.
Khóa IELTS Master 5.0–5.5 tại Buôn Ma Thuột gồm 32 buổi, 80 giờ, học phí 9.900.000đ, khoảng 124.000đ/giờ. Nếu ở xa, bạn có thể học IELTS Master 5.0–5.5 Online trực tiếp với giáo viên, không phải video quay sẵn: 7.140.000đ, khoảng 89.000đ/giờ. Chưa chắc nên vào khóa nào, bạn làm bài kiểm tra trình độ miễn phí 70 phút rồi được tư vấn xếp lớp, hoặc gọi hotline 0977 471 010.
Câu hỏi thường gặp
Topic sentence có bắt buộc đứng đầu đoạn không?
Không có quy định bắt buộc. IDP viết rằng ý trung tâm thường được nêu ở câu đầu đoạn. Đặt ở đầu đoạn là cách an toàn nhất trong phòng thi vì vừa dễ cho giám khảo theo dõi, vừa giữ cho bạn không lạc ý.
Topic sentence nên dài bao nhiêu?
Không có số từ quy định. Gợi ý của English Guide là khoảng 12–25 từ, một mệnh đề chính kèm tối đa một mệnh đề phụ. Dài hơn thì thường là đang nhồi ý của các câu sau.
Writing Task 1 có cần topic sentence không?
Không theo nghĩa như Task 2, vì Task 1 báo cáo số liệu chứ không lập luận. Bạn vẫn nên mở mỗi đoạn thân bài bằng một câu cho biết đoạn đó nói về nhóm số liệu nào, để giám khảo dễ theo dõi.
