Cách làm bài IELTS Reading: quy trình 6 bước, chia 60 phút và cách sửa lỗi hay mất điểm

Cách làm bài IELTS Reading hiệu quả gồm ba việc chính: đọc câu hỏi trước, dùng skim và scan để khoanh vùng thông tin, rồi đọc kỹ vài câu quanh đó trước khi chọn đáp án. Bài thi có 3 phần, 40 câu trong 60 phút và không có giờ chép đáp án riêng, nên bạn cần giữ nhịp ngay từ đầu. Bài này đi qua quy trình 6 bước, cách chia giờ, cách xử lý từng nhóm dạng câu và một bài luyện có đáp án.

Đề IELTS Reading có gì cần nhớ trước khi làm?

Academic và General Training có cùng thời gian, cùng số câu và cùng cách tính mỗi câu 1 điểm. Khác biệt nằm ở loại văn bản và số câu đúng cần có để đạt cùng một band.

Số liệu theo mô tả Academic Reading trên ielts.org và trang tính điểm của ielts.org; trang này lưu ý số câu đúng cần có thay đổi nhẹ giữa các đề. Từ bảng trên, bạn có thể rút ra bốn điều cho cách làm bài:

• Không cần hiểu hết bài. Với Academic, khoảng 23/40 câu đúng đã tương đương band 6. Việc của bạn là tìm đúng thông tin để trả lời, không phải dịch cả bài.

• Không có giờ chép đáp án riêng. Trang IDP nói rõ Reading không cho thêm thời gian chuyển đáp án, khác với Listening thi giấy. Thi giấy thì ghi thẳng vào phiếu trong lúc làm, thi máy thì nhập ngay trên màn hình.

• Không đủ giờ để đọc kỹ từng chữ. Chia đều, mỗi phần Academic dài khoảng 700–900 từ. Đọc kỹ hết rồi mới xem câu hỏi thì thời gian còn lại cho 40 câu sẽ rất ít.

• Thuật ngữ khó thường có giải thích. Theo ielts.org, nếu bài dùng từ chuyên ngành, đề sẽ kèm một định nghĩa đơn giản. Gặp từ lạ không có nghĩa là bạn không làm được bài.

Muốn xem đủ 11 dạng câu hỏi thì đọc bài các dạng câu hỏi IELTS Reading. Bảng quy đổi chi tiết hơn nằm trong bài cách tính điểm IELTS.

Cách làm bài IELTS Reading theo 6 bước

Quy trình dưới đây dùng cho từng cụm câu hỏi trong một bài đọc. Lúc mới luyện, bạn nên làm chậm và đủ bước.

1. Đọc yêu cầu của đề. Xem giới hạn số từ, được dùng ký hiệu nào (A–D hay i–viii), có phải lấy từ trong bài không. Giới hạn từ có thể đổi giữa các cụm câu, và viết quá giới hạn là mất điểm câu đó.

2. Đọc câu hỏi trước bài. Đánh dấu hai loại từ: từ dễ dò (tên riêng, năm, con số, thuật ngữ) và từ dễ đổi nghĩa (only, all, never, most). Bạn sẽ đọc bài với một mục đích rõ ràng thay vì đọc mông lung.

3. Skim 2–3 phút. Đọc tiêu đề, câu đầu mỗi đoạn và lướt phần còn lại. Ghi cạnh mỗi đoạn vài chữ về nội dung. Đây là tấm bản đồ để bạn quay lại tìm thông tin.

4. Scan để khoanh vùng. Tìm từ dễ dò trước. Không thấy thì tìm từ đồng nghĩa, vì đề hiếm khi lặp nguyên văn: "grew quickly" trong bài có thể là "increased rapidly" trong câu hỏi.

5. Đọc kỹ 1–3 câu quanh vị trí tìm được. Đây là bước quyết định đúng sai. Chú ý các từ làm đổi ý như not, rarely, however, rather than. Thấy từ trùng mà chưa đọc cả câu thì chưa chọn.

6. Ghi đáp án ngay, đánh dấu câu chưa chắc. Đừng dừng lâu ở một câu. Vẫn phải có một đáp án tạm trên phiếu, rồi quay lại nếu còn giờ.

Nếu thi trên máy, bạn vẫn đi đủ 6 bước nhưng thao tác khác: tô sáng thay cho gạch chân, dùng nút đánh dấu câu cần xem lại, kéo thả với dạng nối, sao chép từ bài vào ô trả lời khi điền từ. Bài thi IELTS trên máy tính mô tả kỹ từng thao tác.

Skim, scan, từ khóa hay đọc theo mạch câu: chọn cách nào?

Đây không phải những phương pháp loại trừ nhau. Mỗi cách giải một việc khác nhau, và một câu hỏi thường cần hai ba cách nối tiếp. Ví dụ scan để tìm vị trí, rồi đọc theo mạch câu để hiểu đúng ý.

Rút gọn câu dài để không bị rối

Nhiều câu khó chỉ là một ý đơn giản được bọc thêm các phần phụ. Lấy ví dụ câu tự soạn sau:

Although the scheme, which was launched by a group of teachers, was first criticised for its cost, it has since been adopted by several nearby schools.

• Bỏ phần giữa hai dấu phẩy: which was launched by a group of teachers chỉ nói thêm về the scheme.

• Thấy Although thì biết vế đầu chỉ là nhượng bộ, ý tác giả nhấn mạnh nằm ở vế sau.

• Ý chính còn lại: it has been adopted by several schools, tức chương trình đã được nhiều trường áp dụng.

Dùng từ nối để đoán hướng đi của đoạn văn

Gặp từ không biết thì làm gì?

Đầu tiên hãy hỏi: câu hỏi có cần đúng từ này không? Nếu không thì bỏ qua. Nếu có, xem nó là loại từ gì và câu trước, câu sau đang nói gì. Nhiều khi bạn chỉ cần biết từ đó mang nghĩa tốt hay xấu, tăng hay giảm.

Cách chia 60 phút cho 3 bài đọc

IDP gợi ý không dành quá 20 phút cho mỗi bài đọc, và nếu được thì chỉ dùng 15 phút cho bài đầu để dành giờ về sau. Với đề có độ khó tăng dần, bạn có thể đặt mốc cụ thể như sau. Đây là gợi ý, hãy chỉnh theo kết quả luyện của bạn.

• Làm theo thứ tự từ bài 1 đến bài 3. Bài đầu thường dễ hơn, bỏ qua để nhảy vào bài 3 chỉ khiến bạn tốn giờ ở phần khó và hụt giờ ở phần dễ lấy điểm.

• Hết mốc thì chuyển bài, kể cả khi còn vài câu chưa chắc. Cố thêm 5 phút ở bài 1 thường phải trả bằng cả cụm câu ở bài 3.

• Không để một câu ngốn quá 2 phút. Câu khó và câu dễ đều chỉ được 1 điểm. Đánh dấu rồi đi tiếp, cách này cũng giúp bạn đỡ hoang mang.

• Trong một bài, làm câu chi tiết trước. True/False/Not Given hay điền từ giúp bạn đi qua gần hết bài, sau đó matching headings hoặc chọn tiêu đề sẽ dễ hơn.

• Không để trống câu nào. Câu sai không bị trừ điểm, nên phút cuối hãy điền nốt.

Nếu mục tiêu của bạn là khoảng band 6 Academic, cần đúng chừng 23 câu. Vì vậy, làm chắc hai bài đầu thường có lợi hơn là làm vội cả ba bài rồi sai nhiều ở những câu đáng ra làm được.

Xử lý từng nhóm dạng câu hỏi ở mức tổng quát

Bảng này chỉ nêu cách tiếp cận chung để bạn biết nên đọc theo kiểu nào.

Hai dạng hay làm người học mất nhiều điểm nhất có bài riêng: True False Not Given và Matching Headings, đều có ví dụ và lời giải.

Bài luyện nhanh: áp dụng trên một đoạn tự soạn

Đoạn dưới do English Guide tự soạn để luyện kỹ năng, không lấy từ đề thi và không phải tài liệu nghiên cứu. Hãy bấm 5 phút rồi làm theo 6 bước ở trên.

A. For decades, coffee growers in many highland regions removed tall trees from their land. Full sunlight, they reasoned, would produce larger harvests, and in the short term it often did. However, the soil on these open farms gradually lost moisture, and growers had to spend more on water and fertiliser each year.

B. In recent years, some farmers have begun planting shade trees between their coffee bushes. The change is not popular with everyone. Older growers often complain that shaded bushes produce fewer beans, and the first harvests after planting can indeed be disappointing. Supporters reply that the trees protect the soil, lower the temperature around the bushes and provide a second income from fruit or timber.

C. Researchers caution that shade is not a simple solution. Too many trees can encourage fungal disease, because leaves stay wet for longer. The spacing of the trees therefore matters more than their number. Most advisers now suggest that farmers begin with a small trial area, rather than changing an entire farm in a single season.

Câu 1–2. Chọn TRUE, FALSE hoặc NOT GIVEN.

1. Removing tall trees lowered coffee harvests straight away.

2. Fruit from shade trees earns more money than coffee.

Câu 3. Choose the best heading for paragraph B: (i) A plan that failed completely; (ii) A change that divides opinion; (iii) The rising cost of fertiliser.

Câu 4. Which paragraph explains why too much shade can be harmful? (A, B or C)

Câu 5. Complete the sentence with NO MORE THAN THREE WORDS: Advisers recommend that farmers test the idea on a ____ before changing the whole farm.

Đáp án và cách nghĩ

Những lỗi hay làm mất điểm và cách sửa

Luyện thế nào để quy trình thành phản xạ?

Làm nhiều đề mà không chữa thì khó tiến bộ. Hãy đi qua bốn chặng sau, chặng nào chưa ổn thì ở lại lâu hơn.

1. Luyện chậm theo từng dạng. Không bấm giờ. Mỗi câu, viết ra vì sao chọn đáp án đó và căn cứ nằm ở câu nào.

2. Chữa kỹ hơn làm. Mỗi câu sai ghi vào sổ, theo mẫu ở bảng bên dưới.

3. Bấm giờ từng bài đọc. Đích là khoảng 20 phút một bài. Hụt giờ thì xem lại bị chậm ở bước nào, không chỉ cố đọc nhanh hơn.

4. Làm đủ đề 60 phút. Làm nguyên 40 câu một mạch, ghi đáp án như thi thật. Nếu sẽ thi trên máy, hãy tập đọc trên màn hình.

Ngoài đề, hãy đọc thêm tiếng Anh theo chủ đề bạn thích như báo, blog, bài khoa học phổ thông để tăng tốc độ và vốn từ. Đề để luyện có thể dùng bộ Cambridge IELTS và các câu hỏi mẫu trên ielts.org. Khi tra từ, nên dùng từ điển dành cho người học như Oxford Learner's Dictionaries hoặc Longman. Nếu đọc chưa quen hoặc còn yếu nền, bạn nên xem lộ trình luyện Reading cho người mới bắt đầu trước khi lao vào đề.

Luyện IELTS Reading cùng English Guide

Tại English Guide, cách làm bài Reading được dạy theo lộ trình, từ tập đọc lấy ý đến chiến thuật cho từng dạng, trong lớp 8–15 học viên. Bạn có thể học tại Cơ sở Buôn Ma Thuột (36 Trần Nhật Duật) hoặc học online cùng giáo viên dạy trực tiếp, không phải video quay sẵn. Ngoài giờ học còn có nền tảng EG LMS để tự luyện.

Xem toàn bộ khóa trong chương trình IELTS tại trung tâm và IELTS Online.

Câu hỏi thường gặp

Nên đọc câu hỏi trước hay đọc bài trước?

Nên đọc câu hỏi trước, sau đó skim bài trong 2–3 phút. Khi đó bạn biết mình cần tìm gì và không phải đọc kỹ những đoạn không liên quan. Riêng câu chọn tiêu đề cho cả bài thì để cuối.

Có nên làm bài đọc 3 trước không?

Không nên, trừ khi bạn đã luyện cách này và thấy điểm cao hơn. Độ khó thường tăng dần, nên làm theo thứ tự giúp bạn lấy điểm ở phần dễ trước.

IELTS Reading có thời gian chép đáp án không?

Không. 60 phút đã gồm cả việc ghi đáp án. Thi giấy nên ghi thẳng vào phiếu trả lời, đừng dồn lại cuối giờ. Thi máy thì nhập đáp án ngay trên màn hình.

Đúng bao nhiêu câu thì đạt band 6.0?

Theo mức trung bình trên ielts.org, khoảng 23/40 câu với Academic và khoảng 30/40 câu với General Training. Con số chính xác thay đổi nhẹ theo từng đề.