Kiến thức
Process IELTS Writing Task 1: cách viết dạng quy trình, từ vựng trình tự và bài mẫu
14 phút đọc
Process IELTS Writing Task 1 là dạng đề cho bạn một sơ đồ quy trình (các bước nối với nhau bằng mũi tên) và yêu cầu tả lại quy trình đó bằng ít nhất 150 từ. Để viết tốt, bạn cần nêu được quy trình có bao nhiêu bước, bắt đầu và kết thúc ở đâu, rồi tả lần lượt từng giai đoạn bằng từ nối trình tự và câu bị động ở thì hiện tại đơn. Bài này hướng dẫn cách đọc sơ đồ, cấu trúc 4 đoạn, cách viết overview, từ vựng, mẫu câu và một bài mẫu cho đề tự soạn về quy trình chế biến cà phê.
Process IELTS Writing Task 1 là gì?
Theo trang mô tả bài thi Writing Academic của ielts.org, Task 1 có thể là biểu đồ, bảng, hoặc sơ đồ mô tả một vật, thiết bị, quy trình hay sự kiện, và một trong những điều đề kiểm tra là khả năng tả các giai đoạn của một quy trình. Bạn có khoảng 20 phút và phải viết tối thiểu 150 từ. Khác với biểu đồ, đề process thường không có con số để so sánh: điểm nằm ở chỗ bạn tả đủ các bước, đúng thứ tự và nối các bước mạch lạc.
Hướng dẫn các dạng đề Task 1 của IDP chia quy trình làm hai nhóm: do con người tạo ra và diễn ra trong tự nhiên. Hai nhóm này khác nhau ở cách viết:
Tiêu chí | Quy trình nhân tạo | Quy trình tự nhiên |
|---|---|---|
Ví dụ | Sản xuất gạch, chế biến cà phê, tái chế chai nhựa, lọc nước | Vòng đời con bướm, con ếch; chu trình nước; sự hình thành đất |
Hình dạng sơ đồ | Thường là đường thẳng, có điểm đầu và điểm cuối rõ ràng | Thường là vòng tròn: hết một vòng rồi lặp lại từ đầu |
Chi tiết đi kèm | Máy móc, nguyên liệu, nhiệt độ, thời gian | Giai đoạn phát triển, kích thước, thời gian |
Kiểu câu chủ yếu | Bị động: The beans are roasted… | Chủ động: The eggs hatch into larvae… |
Overview nêu | Số bước, nguyên liệu đầu vào và sản phẩm cuối | Số giai đoạn, giai đoạn đầu và cuối, tính lặp lại |
Với quy trình dạng vòng tròn, bạn tự chọn điểm bắt đầu hợp lý: thường là giai đoạn nhỏ nhất (quả trứng) hoặc chỗ mũi tên đầu tiên xuất phát. Nếu chưa nắm khung 4 đoạn chung của Task 1, hãy đọc trước bài cách viết IELTS Writing Task 1.
Cách đọc sơ đồ process trước khi viết
Dành 2–3 phút đọc sơ đồ theo thứ tự dưới đây. Đọc kỹ giúp bạn viết nhanh hơn và không bỏ sót bước.
Đếm số bước: đánh số các bước theo mũi tên. Con số này sẽ đi vào overview.
Tìm điểm đầu và điểm cuối: nguyên liệu ban đầu là gì, sản phẩm cuối cùng là gì. Với vòng tròn, xem bước nào nối về lại bước đầu.
Đổi nhãn thành động từ: sơ đồ thường chỉ ghi danh từ (harvesting, storage, transport). Bạn phải biến chúng thành câu: is harvested, is stored, is transported.
Gạch chân chi tiết đi kèm: nhiệt độ, thời gian, máy móc, nơi diễn ra. Đây là phần "số liệu" của bài process, nên đưa vào thân bài.
Chia hai nửa: tìm chỗ quy trình chuyển giai đoạn (từ trang trại sang nhà máy, từ dưới nước lên cạn). Đó là chỗ tách Body 1 và Body 2.
Cấu trúc bài process 4 đoạn
Đoạn | Viết gì | Câu gợi ý |
|---|---|---|
Introduction | Viết lại đề bằng từ khác, 1 câu | The diagram illustrates how … is produced / the stages in … |
Overview | Số bước, điểm đầu và điểm cuối, cách quy trình chia giai đoạn | Overall, there are … stages, beginning with … and ending with … |
Body 1 | Nửa đầu quy trình, kèm chi tiết (máy, thời gian, nhiệt độ) | First, … Next, … After that, … |
Body 2 | Nửa sau quy trình, đến sản phẩm cuối | Once …, … In the next stage, … Finally, … |
Hai đoạn thân bài không cần chia đều số bước. Hãy chia theo giai đoạn có nghĩa: nếu 6 bước đầu diễn ra ở trang trại và 4 bước sau ở nhà máy, cứ chia 6–4. Bài process không cần đoạn kết luận riêng, vì overview đã làm nhiệm vụ tóm tắt.
Cách viết overview cho dạng process
Thang mô tả band điểm Writing ghi rằng ở band 7, bài Task 1 Academic phải có overview rõ ràng (IELTS Writing Band Descriptors). Với process, overview tốt trả lời ba câu hỏi: có bao nhiêu bước, bắt đầu bằng gì, kết thúc bằng gì. Có thể thêm một ý về cách quy trình chia giai đoạn. Không đưa thời gian, nhiệt độ hay tên máy vào overview.
Quy trình nhân tạo: Overall, recycling glass bottles is a linear process of eight stages, which starts with the collection of used bottles and ends with new bottles being sent back to shops.
Quy trình tự nhiên: Overall, a butterfly goes through four distinct stages in its life, from a tiny egg to a winged adult, and the cycle repeats when the adult lays new eggs.
Từ vựng trình tự cho process IELTS Writing Task 1
Từ nối trình tự giúp người chấm biết bạn đang ở bước nào. Đừng chỉ dùng First, Second, Third: hãy đổi giữa trạng từ, cụm giới từ và mệnh đề.
Vị trí | Từ nối, cụm từ | Ví dụ |
|---|---|---|
Bắt đầu | First, To begin with, Initially, The process starts / begins with … | The process begins with the collection of used bottles. |
Bước tiếp theo | Next, Then, After that, Following this, Subsequently, In the next stage | Following this, the glass is crushed into small pieces. |
Nối bằng mệnh đề | Once / After / As soon as + mệnh đề; After being + V3 | Once the bottles have been sorted by colour, they are washed. |
Diễn ra cùng lúc | Meanwhile, At the same time, Simultaneously | At the same time, the waste water is filtered. |
Kết thúc | Finally, Lastly, In the final stage, The process ends with … | Finally, the new bottles are delivered to shops. |
Vòng lặp | The cycle then begins again / repeats itself | The adult lays eggs, and the cycle begins again. |
Động từ hay gặp trong quy trình nhân tạo
Động từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
collect / gather | thu gom | Used bottles are collected from homes. |
sort / separate | phân loại / tách riêng | The glass is sorted by colour. |
wash / rinse | rửa / tráng | The beans are rinsed with clean water. |
crush / grind | nghiền / xay | The roasted beans are ground into powder. |
heat / melt | đun nóng / nung chảy | The pieces are melted at a high temperature. |
mix / combine | trộn | Clay is mixed with sand and water. |
shape / mould | tạo hình / đổ khuôn | The mixture is shaped into bricks. |
dry / cool | làm khô / làm nguội | The bricks are left to dry for two days. |
pack / package | đóng gói | The coffee is packed in airtight bags. |
transport / deliver | vận chuyển / giao hàng | The products are delivered to supermarkets. |
Động từ hay gặp trong quy trình tự nhiên
Quy trình tự nhiên dùng động từ chủ động, vì sinh vật hoặc hiện tượng tự thay đổi: lay (eggs) – đẻ trứng; hatch – nở; grow into / develop into / turn into – lớn lên thành; feed on – ăn; shed (its skin) – lột (da); emerge – chui ra; evaporate – bay hơi; condense – ngưng tụ; flow into – chảy vào.
Câu bị động và mẫu câu cho bài process
Quy trình nhân tạo dùng bị động thì hiện tại đơn (is / are + V3), vì người đọc quan tâm điều gì xảy ra với nguyên liệu, không quan tâm ai làm. Nhưng nếu câu nào cũng là "The X is V3", bài sẽ đều đều và khó lên điểm ở tiêu chí ngữ pháp. Dùng thêm các mẫu sau:
Mẫu câu | Ví dụ |
|---|---|
Bị động cơ bản | The cherries are picked by hand. |
Bị động kèm trạng từ trình tự | The beans are then transported to a factory. |
Bị động với động từ khiếm khuyết | The waste can be used as fertiliser. |
After / Before being + V3 | After being washed, the beans are spread out to dry. |
Mệnh đề quan hệ which | The cherries are fed into a machine, which removes their skin. |
where + mệnh đề | They are taken to a factory, where they are roasted. |
Chủ động với động từ trung tính | The mixture passes through a filter. / The beans undergo fermentation. |
Chỉ mục đích (khi sơ đồ có ghi) | The bricks are heated in a kiln to harden them. |
Lỗi ngữ pháp hay gặp nhất là quên "to be" hoặc quên dạng V3: viết "The beans roasted" hoặc "The beans are roast". Khi tự soát bài, hãy rà riêng từng câu bị động. Muốn ôn lại câu bị động và mệnh đề quan hệ, xem bài ngữ pháp IELTS quan trọng.
Đề process tự soạn: quy trình chế biến cà phê
Buôn Ma Thuột là vùng cà phê, nên đề dưới đây chọn một quy trình gần gũi với học viên Đắk Lắk. Đề do English Guide tự soạn để luyện tập: các bước dựa trên cách sơ chế ướt, còn thời gian và nhiệt độ là giả định. Trong phòng thi bạn sẽ thấy hình vẽ có mũi tên; ở đây các bước được đưa vào bảng.
The diagram below shows the stages in the production of ground coffee, from freshly picked coffee cherries to packaged coffee. Summarise the information by selecting and reporting the main features, and make comparisons where relevant.
Bước | Nơi | Nhãn trên sơ đồ | Nội dung |
|---|---|---|---|
1 | Trang trại | Harvesting | Hái quả cà phê chín bằng tay |
2 | Trang trại | Sorting | Đổ vào bể nước; quả xanh, quả hỏng nổi lên và bị vớt bỏ |
3 | Trang trại | Pulping | Máy xát bỏ vỏ và thịt quả |
4 | Trang trại | Fermenting | Ủ hạt trong bể 24–36 giờ |
5 | Trang trại | Washing | Rửa hạt bằng nước sạch |
6 | Trang trại | Drying | Phơi nắng khoảng 10 ngày |
7 | Nhà máy | Hulling | Bóc lớp vỏ mỏng, còn lại hạt cà phê nhân (green beans) |
8 | Nhà máy | Roasting | Rang ở khoảng 200°C trong 15 phút, rồi để nguội |
9 | Nhà máy | Grinding | Xay thành bột mịn |
10 | Nhà máy | Packaging | Đóng túi kín hơi, chuyển đến cửa hàng |
Lập dàn ý trong 3 phút
Loại: quy trình nhân tạo, dạng thẳng, 10 bước → chủ yếu dùng bị động thì hiện tại đơn.
Overview: 10 bước, bắt đầu từ hái quả, kết thúc ở đóng gói; chia hai giai đoạn: trang trại (6 bước) và nhà máy (4 bước).
Body 1: bước 1–6, nhắc các chi tiết bể nước, máy xát, 24–36 giờ, khoảng 10 ngày.
Body 2: bước 7–10, nhắc 200°C, 15 phút, túi kín hơi.
Bài mẫu (khoảng 190 từ)
The diagram illustrates how freshly picked coffee cherries are turned into packaged ground coffee.
Overall, the process consists of ten stages, beginning with the harvesting of ripe cherries and ending with packaging. It falls into two phases: the beans are first prepared on a farm and then processed into powder in a factory.
In the first phase, ripe cherries are picked by hand and placed in a tank of water, where unripe or damaged ones float and are removed. The remaining cherries are then fed into a pulping machine, which strips away their skin and flesh. After that, the beans are left to ferment for 24 to 36 hours before being rinsed with clean water and spread out in the sun to dry for about ten days.
Once dry, the beans are taken to a factory, where their thin outer layer is removed to leave green beans. In the next stage, these are roasted at around 200°C for 15 minutes and allowed to cool. They then go through a grinder and come out as a fine powder. Finally, the coffee is sealed in airtight bags and delivered to shops.
Phân tích bài mẫu
Introduction đổi "the stages in the production of ground coffee" thành "how freshly picked coffee cherries are turned into packaged ground coffee", không chép lại đề.
Overview có đủ số bước, điểm đầu, điểm cuối và cách chia hai giai đoạn; không có số giờ hay nhiệt độ.
Thân bài chia 6–4 theo nơi diễn ra, không cố chia đều 5–5. Các chi tiết 24 to 36 hours, about ten days, around 200°C đều nằm ở thân bài.
Ngữ pháp đa dạng: bị động cơ bản (are picked), where + mệnh đề (where unripe or damaged ones float), mệnh đề quan hệ (which strips away), before being rinsed, và câu chủ động (They then go through a grinder and come out as).
Từ nối thay đổi: then, After that, Once, In the next stage, Finally.
Không thêm ý ngoài sơ đồ: bài không giải thích vì sao phải ủ hạt hay khen quy trình hiện đại.
Lỗi thường gặp khi viết process IELTS Writing Task 1
Chép nhãn thành câu cụt: "Harvesting. Then sorting." Mỗi bước phải là một câu có chủ ngữ và động từ.
Bỏ bước hoặc đảo thứ tự: bước nhỏ có thể gộp chung một câu với bước kề nó, nhưng đừng bỏ hẳn.
Overview thiếu hoặc nhồi chi tiết: không nói số bước, điểm đầu, điểm cuối; hoặc ngược lại, kể luôn 200°C và 10 ngày.
Dùng sai thì: viết were picked, was roasted. Quy trình diễn ra thường xuyên nên dùng hiện tại đơn.
Lặp cấu trúc: câu nào cũng bị động một kiểu, mở đầu bằng Then… Then… Then…
Thêm thông tin không có trên sơ đồ: giải thích lý do, đánh giá quy trình. Task 1 chỉ tả, không bình luận.
Viết quá dài: sơ đồ 12–15 bước dễ đẩy bài lên 250 từ và lấn sang thời gian Task 2, trong khi Task 2 tính điểm gấp đôi Task 1 (theo ielts.org).
Luyện Writing Task 1 cùng English Guide
Process và map là hai dạng không có số liệu, nên người quen làm biểu đồ thường lúng túng ở lần đầu. Cách luyện hiệu quả là viết mỗi kiểu (nhân tạo, tự nhiên) ít nhất 2–3 đề rồi nhờ giáo viên chữa phần ngữ pháp, vì lỗi câu bị động rất khó tự phát hiện.
Ở English Guide, Writing Task 1 được luyện kỹ trong khóa IELTS Master 5.0–5.5: 80 giờ, 9.900.000đ tại Cơ sở Buôn Ma Thuột (khoảng 124.000đ/giờ) hoặc 7.140.000đ khi học IELTS Online cùng giáo viên (khoảng 89.000đ/giờ). Lớp có 8–15 học viên nên giáo viên chữa được bài viết của từng người, và học viên luyện thêm trên nền tảng EG LMS. Nếu chưa biết nên bắt đầu từ khóa nào, bạn có thể làm bài kiểm tra trình độ miễn phí (70 phút) để được tư vấn xếp lớp.
Câu hỏi thường gặp
Bài process có cần viết đoạn kết luận không?
Không cần. Overview đã tóm tắt quy trình; đặt overview ngay sau introduction như bài mẫu là đủ.
Có bắt buộc dùng câu bị động trong bài process không?
Không bắt buộc, nhưng với quy trình nhân tạo, bị động là cách tự nhiên nhất. Nên xen câu chủ động (pass through, undergo) và mệnh đề quan hệ. Quy trình tự nhiên chủ yếu dùng câu chủ động.
Quy trình dạng vòng tròn thì bắt đầu tả từ đâu?
Chọn giai đoạn đầu đời (quả trứng, hạt giống) hoặc chỗ sơ đồ đánh số 1. Cuối thân bài nhắc rằng chu trình lặp lại từ đầu.
Bài process dùng thì gì?
Hiện tại đơn, vì quy trình diễn ra thường xuyên. Chỉ đổi thì khi đề nói rõ quy trình đã diễn ra trong quá khứ hoặc là kế hoạch trong tương lai.
Bài process nên dài bao nhiêu từ?
Tối thiểu 150 từ; khoảng 160–190 từ là vừa. Sơ đồ nhiều bước thì gộp các bước nhỏ vào cùng một câu thay vì viết dài thêm.
