Kiến thức
Đảo ngữ trong IELTS: công thức, cách dùng trong Writing, Speaking và bài tập có đáp án
16 phút đọc
Đảo ngữ trong IELTS là cách đưa trợ động từ lên trước chủ ngữ, thường xảy ra khi câu mở đầu bằng một từ hoặc cụm từ mang nghĩa phủ định, hạn chế (Never, Rarely, Not only, Only when…), khi bỏ If trong câu điều kiện, hoặc khi mở đầu bằng So/Such. Câu đảo ngữ nghe trang trọng và có tác dụng nhấn mạnh. Một câu đảo ngữ đúng, đặt đúng chỗ trong Writing Task 2 cho thấy bạn kiểm soát được cấu trúc phức; nhưng dùng dày đặc hoặc dùng sai thì phản tác dụng.
Bài này đi qua từng nhóm đảo ngữ hay dùng, kèm ví dụ theo ngữ cảnh đề thi, bảng tóm tắt, cách dùng tiết chế trong Writing và Speaking, các lỗi hay gặp và bài tập có đáp án.
Đảo ngữ là gì và khi nào nên học
Trong câu khẳng định thông thường, chủ ngữ đứng trước động từ. Ở câu đảo ngữ, trợ động từ (do, does, did, have, has, had, can, should, will…) hoặc động từ to be được đưa lên trước chủ ngữ, giống trật tự của câu hỏi, nhưng câu vẫn là câu trần thuật:
Câu thường: People rarely think about where their rubbish ends up.
Câu đảo ngữ: Rarely do people think about where their rubbish ends up.
Theo trang Inversion after negative adverbials của British Council, cấu trúc này phổ biến nhất trong văn viết trang trọng và các bài phát biểu, nơi người viết muốn câu có sức thuyết phục. Đó cũng là lý do đảo ngữ hợp với bài luận hơn là hội thoại hằng ngày.
Đảo ngữ là ngữ pháp nâng cao. Bạn nên học khi đã chắc các thì cơ bản, câu bị động, mệnh đề quan hệ và câu điều kiện, thường là khi đang nhắm 6.0 trở lên. Nếu nền còn lỗi chia động từ ở câu đơn, hãy ưu tiên sửa phần đó trước, vì bảng mô tả band Writing chấm cả độ đa dạng lẫn độ chính xác:
Band | Tiêu chí Grammatical Range and Accuracy (tóm tắt) |
|---|---|
6 | Dùng cả câu đơn và câu phức nhưng còn kém linh hoạt; câu phức không chính xác bằng câu đơn |
7 | Dùng nhiều cấu trúc phức với độ linh hoạt và chính xác nhất định; câu không lỗi xuất hiện thường xuyên |
8 | Dùng phạm vi cấu trúc rộng một cách linh hoạt, chính xác; đa số câu không lỗi |
Bảng mô tả không nhắc riêng đến đảo ngữ. Đảo ngữ chỉ là một trong nhiều cách thể hiện "cấu trúc phức", bên cạnh câu điều kiện, mệnh đề quan hệ, câu bị động hay mệnh đề phân từ. Không có nó, bạn vẫn đạt band cao được.
Công thức chung của câu đảo ngữ
Gần như mọi câu đảo ngữ sau từ phủ định đều đi theo ba bước:
Đưa từ hoặc cụm từ phủ định, hạn chế lên đầu câu.
Đưa trợ động từ, động từ khuyết thiếu hoặc to be lên trước chủ ngữ.
Nếu câu gốc không có trợ động từ (hiện tại đơn, quá khứ đơn), thêm do/does/did và đưa động từ chính về nguyên mẫu.
Câu gốc có | Câu thường | Câu đảo ngữ |
|---|---|---|
to be | The city centre is seldom quiet. | Seldom is the city centre quiet. |
have/had (thì hoàn thành) | I have never felt so nervous. | Never have I felt so nervous. |
động từ khuyết thiếu | Students should not cheat under any circumstances. | Under no circumstances should students cheat. |
hiện tại đơn | Governments rarely consider the long-term cost. | Rarely do governments consider the long-term cost. |
quá khứ đơn | I understood the problem only then. | Only then did I understand the problem. |
Đảo ngữ với trạng từ phủ định và cụm từ hạn chế
Never, Rarely, Seldom, Little
Never (chưa bao giờ), Rarely/Seldom (hiếm khi) thường đi với thì hoàn thành hoặc hiện tại đơn. Little mang nghĩa "hầu như không" và hay đi với các động từ chỉ nhận thức như realise, know, understand.
Never before have so many young people had the chance to study abroad. (mở bài Task 2 về du học)
Seldom are bus services in small towns frequent enough to replace private vehicles.
Little do many parents realise how much time their children spend online.
Hardly/Scarcely/Barely … when và No sooner … than
Cả hai nhóm diễn tả việc này vừa xảy ra thì việc kia xảy ra ngay sau, thường ở quá khứ. Vế đảo ngữ thường dùng quá khứ hoàn thành, vế sau dùng quá khứ đơn. Điểm cần nhớ: Hardly, Scarcely, Barely đi với when, còn No sooner đi với than.
Hardly had the new bridge opened when long queues began to form on the other side.
No sooner had the factory closed than many young families moved away.
Scarcely had I sat down when the examiner asked the first question. (Speaking Part 2, kể chuyện)
Not only … but also
Chỉ vế có Not only bị đảo; vế sau có but giữ trật tự bình thường, also đứng sau chủ ngữ (hoặc sau to be/trợ động từ).
Not only does regular exercise improve physical health, but it also reduces stress.
Not only are electric buses quieter, but they are also cleaner.
Nếu not only đứng giữa câu, không cần đảo ngữ: Regular exercise not only improves physical health but also reduces stress. Cả hai cách đều đúng.
Only when, Only after, Only by, Only if, Only then, Not until
Đây là nhóm dễ sai nhất. Với các cụm Only + mệnh đề/cụm từ, phần đi sau Only giữ trật tự thường; đảo ngữ nằm ở mệnh đề chính phía sau. Not until cũng hoạt động như vậy.
Cụm từ | Nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
Only when + mệnh đề | chỉ khi | Only when public transport becomes cheap and reliable will people leave their cars at home. |
Only after + mệnh đề/N | chỉ sau khi | Only after the river had become seriously polluted did the authorities take action. |
Only by + V-ing | chỉ bằng cách | Only by investing in teacher training can rural schools catch up with urban ones. |
Only if + mệnh đề | chỉ khi, chỉ với điều kiện | Only if we protect their habitats can we save endangered species. |
Only then | chỉ đến lúc đó | Only then did I realise how much I had improved. |
Not until + mệnh đề/N | mãi đến khi | Not until I moved to a big city did I understand the value of good public transport. |
Under no circumstances, On no account, At no time
Các cụm này mang nghĩa "không bao giờ, trong bất kỳ hoàn cảnh nào cũng không", rất mạnh. Trong bài luận, chúng hợp với một khuyến nghị dứt khoát, thường đi cùng should.
Under no circumstances should safety standards be lowered simply to cut costs.
At no time did the company inform local residents about the risks.
Vì sắc thái tuyệt đối, chỉ dùng khi bạn thật sự muốn khẳng định mạnh. Với ý kiến cân nhắc hai mặt, câu thường với should not tự nhiên hơn.
Đảo ngữ câu điều kiện: Should, Were, Had
Câu điều kiện có thể bỏ If và đưa Should, Were, Had lên đầu câu. Dạng này trang trọng, hay gặp trong thư trang trọng (General Training Task 1) và câu đề xuất ở kết bài Task 2:
Loại | Câu đảo ngữ |
|---|---|
Loại 1 | Should you require further information, please do not hesitate to contact me. |
Loại 2 | Were governments to raise fuel taxes, more people would switch to public transport. |
Loại 3 | Had the city invested in drainage earlier, the floods would have caused less damage. |
Công thức đầy đủ, cách đặt not trong câu phủ định và bài tập riêng có ở bài câu điều kiện trong IELTS. Bạn cũng có thể đối chiếu bài Inversion and conditionals của British Council.
Đảo ngữ với So … that và Such … that
Khi muốn nhấn mạnh mức độ dẫn tới một kết quả, đưa So hoặc Such lên đầu câu:
So + tính từ/trạng từ + to be/trợ động từ + chủ ngữ + that…: So rapid has the growth of online shopping been that many small shops have closed.
Such + to be + danh từ + that…: Such is the demand for English skills that many parents enrol their children in classes at a very young age.
Câu thường tương ứng: The growth of online shopping has been so rapid that… và The demand for English skills is so great that…. Dạng đảo nghe khá văn chương; một lần trong cả bài là quá đủ.
Bảng tóm tắt các cấu trúc đảo ngữ trong IELTS
Cấu trúc | Công thức | Nghĩa | Hợp với |
|---|---|---|---|
Never / Rarely / Seldom | Never/Rarely + trợ ĐT + S + V | chưa bao giờ, hiếm khi | Mở bài, thân bài Task 2 |
Little | Little + do/did + S + realise/know… | hầu như không (biết) | Nêu thực trạng ít người để ý |
Hardly … when | Hardly + had + S + V3 + when + quá khứ đơn | vừa mới… thì | Kể chuyện ở Speaking Part 2 |
No sooner … than | No sooner + had + S + V3 + than + quá khứ đơn | vừa mới… thì | Kể chuyện, mô tả hệ quả nhanh |
Not only … but also | Not only + trợ ĐT + S + V, but S also V | không những… mà còn | Thêm luận điểm trong thân bài |
Only when/after/if/by | Only + vế phụ + trợ ĐT + S + V (đảo vế chính) | chỉ khi, chỉ sau khi, chỉ bằng cách | Câu đề xuất, kết bài |
Not until | Not until + vế phụ + trợ ĐT + S + V | mãi đến khi | Kể chuyện, nêu bước ngoặt |
Under no circumstances | Under no circumstances + should + S + V | dù thế nào cũng không | Khuyến nghị dứt khoát |
Điều kiện | Should/Were/Had + S … | nếu | Thư trang trọng, kết bài |
So / Such … that | So + adj + be + S + that / Such + be + N + that | quá… đến nỗi | Nhấn mạnh mức độ |
Dùng đảo ngữ trong Writing: ít mà đúng
Một bài Task 2 khoảng 250–300 từ chỉ cần tối đa một, hiếm khi hai câu đảo ngữ. Đặt nó ở chỗ cần nhấn mạnh nhất: câu chủ đề của một đoạn, câu chốt cuối đoạn, hoặc câu đề xuất ở kết bài. Cách dựng bài hoàn chỉnh có ở bài cách viết IELTS Writing Task 2.
Đề ví dụ (tự soạn): Some people think that the best way to reduce traffic congestion is to build more and wider roads. To what extent do you agree or disagree?
Đoạn thân bài mẫu:
Building new roads may seem like the obvious answer to congestion, but the experience of many large cities suggests that it offers only temporary relief. Once a wider road opens, driving becomes more convenient, more people choose to drive, and within a few years the same bottlenecks return. A more lasting solution is to give commuters realistic alternatives, such as frequent bus services and safe cycle lanes. Only when these options are faster and cheaper than driving will a significant number of people leave their cars at home.
Câu đảo ngữ nằm ở cuối đoạn, gói lại toàn bộ lập luận. Ba câu đứng trước đều là câu thường nhưng có mệnh đề phụ, liên từ, cụm so sánh, nên câu đảo ngữ nổi bật mà không lạc giọng.
So sánh với một đoạn lạm dụng:
Not only do new roads cost a lot, but they also cause pollution. Rarely do they solve congestion. Only when there are alternatives will people stop driving. Under no circumstances should governments build more roads.
Bốn câu liên tiếp đều đảo ngữ khiến đoạn văn gượng và lặp nhịp; câu cuối lại quá tuyệt đối so với lập luận phía trước. Đoạn kiểu này cho thấy người viết đang "trình diễn" cấu trúc học thuộc hơn là lập luận, điều giám khảo dễ nhận ra.
Với Writing Task 1, bài mô tả số liệu cần khách quan nên hiếm khi cần đảo ngữ. Ngoại lệ là thư trang trọng của General Training, nơi câu kết Should you need any further details, … rất tự nhiên.
Dùng đảo ngữ trong Speaking: chỉ khi nghe tự nhiên
Bài nói được chấm cùng bốn tiêu chí, trong đó có Grammatical Range and Accuracy, nhưng giọng nói cần tự nhiên như hội thoại. Phần lớn cấu trúc đảo ngữ quá trang trọng cho Speaking. Vài cụm vẫn dùng tự nhiên khi nói, nhất là khi kể chuyện ở Part 2 hoặc nhấn mạnh quan điểm ở Part 3:
Part 2, đề kể về một thành tích (đoạn trích):
…I'd practised speaking every morning for about two months, and honestly I wasn't sure it was working. Then I did a mock test and got a much higher score than before. Only then did I realise that all those early mornings had actually paid off.
Part 3, câu hỏi Why do so many young people want to move to big cities?:
Mainly for jobs, I think. Not only are salaries higher in big cities, but there's also a much wider choice of careers. That said, things are changing. With remote work, some people from the Central Highlands are moving back home and working online for companies elsewhere.
Để ý: câu đảo ngữ trong Speaking ngắn, đi kèm dạng rút gọn (there's, I'd) và chỉ xuất hiện một lần. Cách triển khai câu trả lời Part 3 có ở bài IELTS Speaking Part 3.
Lỗi thường gặp khi dùng đảo ngữ
Câu sai | Sửa lại | Vì sao |
|---|---|---|
Rarely people visit this museum. | Rarely do people visit this museum. | Thiếu trợ động từ do |
Never I have seen such a crowded beach. | Never have I seen such a crowded beach. | Chưa đưa have lên trước chủ ngữ |
Not only does it save money, but also does it reduce pollution. | Not only does it save money, but it also reduces pollution. | Chỉ đảo vế có Not only |
Only after did the law change, people started recycling. | Only after the law changed did people start recycling. | Đảo ở mệnh đề chính, không đảo vế sau Only |
Hardly had I arrived than it started to rain. | Hardly had I arrived when it started to rain. | Hardly đi với when; than dành cho No sooner |
Rarely don't people think about it. | Rarely do people think about it. | Rarely đã mang nghĩa phủ định, không thêm not |
So important the issue is that… | So important is the issue that… | Phải đảo to be lên trước chủ ngữ |
Mẹo kiểm tra nhanh: đọc phần bị đảo (với nhóm Only và Not until là mệnh đề chính) như một câu hỏi Yes/No. Rarely do people visit… nghe giống Do people visit…? là đúng trật tự.
Bài tập đảo ngữ có đáp án
Viết lại câu, bắt đầu bằng từ cho trong ngoặc.
People rarely realise how much water they waste every day. (Rarely…)
I had never seen such a crowded beach before that trip. (Never…)
The plane had just landed when the storm began. (Hardly…)
As soon as the new policy was announced, prices went up. (No sooner…)
Online learning saves time, and it also reduces costs. (Not only…)
We can save endangered species only if we protect their habitats. (Only if…)
You must not leave your luggage unattended in any situation. (Under no circumstances…)
The traffic was so heavy that we missed our flight. (So…)
If you have any further questions, please contact me. (Should…)
Chọn đáp án đúng: Not until the end of the year (the results were / were the results) published.
Đáp án
Rarely do people realise how much water they waste every day.
Never had I seen such a crowded beach before that trip.
Hardly had the plane landed when the storm began.
No sooner had the new policy been announced than prices went up. (câu bị động: had + been + V3)
Not only does online learning save time, but it also reduces costs.
Only if we protect their habitats can we save endangered species.
Under no circumstances should you leave your luggage unattended. (dùng must thay should cũng đúng)
So heavy was the traffic that we missed our flight.
Should you have any further questions, please contact me.
were the results (Not until đảo ở mệnh đề chính).
Học ngữ pháp IELTS nâng cao cùng EG
Đảo ngữ phát huy khi nền ngữ pháp đã chắc. Bạn có thể ôn lại các mảng nền ở bài 12 điểm ngữ pháp IELTS quan trọng và cấu trúc so sánh trong IELTS Writing, rồi mới thêm đảo ngữ như một lớp "gia vị".
Nếu đã ở khoảng 5.0–5.5 và muốn lên 6.0–6.5, khóa IELTS Advanced 6.0+ của EG có 60 giờ học, lớp 8–15 học viên, giáo viên chấm và chữa Writing, Speaking chi tiết. Học tại Cơ sở Buôn Ma Thuột (36 Trần Nhật Duật) học phí 7.400.000đ (khoảng 123.000đ/giờ); học online cùng giáo viên 5.940.000đ (khoảng 99.000đ/giờ). Chưa rõ mình đang ở đâu, hãy bắt đầu bằng bài kiểm tra trình độ miễn phí.
Câu hỏi thường gặp
Không dùng đảo ngữ thì có đạt band 7 Writing được không?
Được. Band 7 yêu cầu dùng nhiều cấu trúc phức với độ linh hoạt và chính xác nhất định. Câu điều kiện, mệnh đề quan hệ, câu bị động, mệnh đề phân từ đều được tính; đảo ngữ chỉ là một lựa chọn.
Một bài Writing Task 2 nên có mấy câu đảo ngữ?
Một câu là đủ, hai câu nếu thật sự tự nhiên. Quan trọng là câu đó đúng ngữ pháp và đặt ở chỗ cần nhấn mạnh.
"Not only… but also" không đảo ngữ có sai không?
Không sai. Khi not only đứng giữa câu (It not only saves time but also reduces costs), giữ trật tự thường. Chỉ khi Not only đứng đầu câu mới phải đảo.
Hardly … when và No sooner … than khác nhau thế nào?
Nghĩa gần như nhau: vừa xảy ra việc này thì việc kia xảy ra. Khác ở từ nối: Hardly, Scarcely, Barely đi với when; No sooner đi với than.
Dùng đảo ngữ khi nói có bị coi là học thuộc không?
Một câu ngắn, hợp ngữ cảnh như Only then did I realise… nghe tự nhiên. Chèn câu đảo ngữ dài, khuôn sáo vào mọi câu trả lời thì dễ nghe gượng, không giúp được điểm.
