Kiến thức
Cách luyện nghe IELTS: 4 cách cần kết hợp, lộ trình theo band và lịch mẫu 1 tuần
16 phút đọc

Cách luyện nghe IELTS hiệu quả là kết hợp bốn việc: nghe kỹ những đoạn ngắn để sửa lỗi nghe hụt, nghe rộng mỗi ngày để tai quen tốc độ và giọng đọc, chữa đề bằng lời thoại để hiểu vì sao sai, và luyện theo từng dạng câu trước khi làm đề trọn bài. Tỉ lệ giữa bốn việc thay đổi theo trình độ: band càng thấp càng cần nghe kỹ và nghe rộng, càng gần mục tiêu càng cần làm đề như thi thật.

Bài này giúp bạn tự chẩn đoán mình đang vướng ở đâu, giải thích từng cách luyện, đưa ra lộ trình theo band và lịch mẫu một tuần do EG gợi ý. Những kỹ thuật chi tiết như nghe chép chính tả, take note hay dự đoán đáp án đã có bài riêng; ở đây EG chỉ tóm tắt và dẫn link để bạn đọc tiếp.
Bài thi Listening đòi hỏi gì ở người nghe?
Muốn luyện đúng, trước hết cần biết bài thi kiểm tra điều gì. Theo trang mô tả bài thi Listening của ielts.org, bài có 4 phần, 40 câu, khoảng 30 phút; mỗi bản ghi âm chỉ nghe một lần, với nhiều giọng khác nhau như Anh, Úc, New Zealand và Bắc Mỹ. Hai phần đầu là tình huống đời sống, xã hội; hai phần sau là tình huống giáo dục, đào tạo. Mỗi câu đúng được 1 điểm, và viết quá giới hạn số từ thì mất điểm câu đó.
Từ mỗi đặc điểm này có thể suy ra một yêu cầu cho việc luyện:
Đặc điểm bài thi | Kỹ năng cần có | Cách luyện tương ứng |
|---|---|---|
Chỉ nghe một lần | Hiểu ngay ở tốc độ nói thật, không chờ nghe lại | Nghe rộng hằng ngày, làm đề không dừng băng |
Nhiều giọng đọc | Nhận ra từ quen dù phát âm khác | Nghe đủ các giọng, không chỉ một giọng quen |
Câu hỏi diễn đạt khác lời nói | Hiểu ý, không chờ nghe đúng chữ trong đề | Chữa đề bằng lời thoại, ghi các cặp diễn đạt lại |
Đáp án phải viết đúng | Nghe ra từng chữ, đúng chính tả, đúng số từ | Nghe kỹ, nghe chép đoạn ngắn |
Phần 3–4 là tình huống giáo dục, đào tạo | Theo kịp thảo luận, bài giảng và giữ tập trung đủ 4 phần | Làm đề trọn bài, nghe bài giảng dài |
Điểm Listening được tính từ số câu đúng trên 40 rồi đổi ra band. Theo trang giải thích điểm của ielts.org, trung bình khoảng 16 câu đúng tương ứng band 5, 23 câu band 6, 30 câu band 7 và 35 câu band 8; số câu chính xác thay đổi nhẹ tùy từng đề. Đây là mốc tiện để theo dõi tiến bộ khi luyện.
Vì sao luyện nghe mãi mà điểm không tăng?
Nhiều bạn nghe rất nhiều nhưng điểm đứng yên, vì cách luyện không đánh vào đúng chỗ đang vướng. Hãy đối chiếu bản thân với bảng dưới.
Bạn thấy gì khi nghe | Chỗ đang vướng | Nên ưu tiên |
|---|---|---|
Âm thanh dính thành một dòng, cả từ đã biết cũng không nhận ra | Tai chưa quen âm nối, âm yếu, trọng âm | Nghe kỹ, nghe chép đoạn ngắn |
Tách được từ, nhưng gặp từ lạ là khựng lại và lỡ luôn câu sau | Vốn từ nghe ít, tốc độ xử lý chậm | Nghe rộng nhiều, học từ kèm cách đọc |
Hiểu nội dung, nhưng làm đề vẫn sai nhiều | Chưa quen dạng câu, dính bẫy diễn đạt lại | Luyện theo dạng, chữa đề bằng lời thoại |
Làm từng phần thì ổn, làm cả đề thì tụt | Thiếu sức bền, chưa quen thao tác thi | Làm đề trọn bài như thi thật |
Tự kiểm tra trong 15 phút
Chọn một đoạn nghe 2–3 phút có lời thoại, ví dụ một Part 1 trong đề luyện. Nghe một lần, không nhìn chữ, rồi viết ra 3 câu tóm tắt nội dung. Sau đó mới mở lời thoại và đọc:
Nếu bạn biết mặt chữ hầu hết các từ trong lời thoại mà lúc nghe vẫn không nhận ra, bạn đang vướng ở nghe âm.
Nếu có nhiều từ bạn không biết nghĩa, bạn đang vướng ở vốn từ.
Nếu tóm tắt của bạn đúng ý chính nhưng sai chi tiết (số, tên, ai nói gì), bạn cần luyện theo dạng và tập nghe chi tiết.
Một người có thể vướng ở hai chỗ cùng lúc. Khi đó hãy ưu tiên chỗ ở hàng trên của bảng trước: chưa nghe ra âm thì học thêm mẹo làm bài cũng chưa giúp được nhiều.
4 cách luyện nghe IELTS cần kết hợp
1. Nghe kỹ (intensive listening): mổ xẻ đoạn ngắn
Nghe kỹ là nghe một đoạn ngắn 1–3 phút nhiều lần, với mục tiêu nghe ra gần như từng chữ. Đây là cách sửa những lỗi "nghe hụt" mà nghe nhiều cũng không tự hết, như không nhận ra âm nối (want to thành wanna), âm yếu (of, to, for gần như bị nuốt) hay nhầm số đuôi -teen với -ty.
Một lượt nghe kỹ có thể đi theo thứ tự sau:
Nghe cả đoạn một lần để nắm ý: ai nói, ở đâu, về việc gì.
Nghe lại từng cụm 5–10 giây, chép hoặc đánh dấu những gì nghe được.
Mở lời thoại, gạch dưới những chỗ nghe sai hoặc bỏ trống.
Gọi tên lỗi: âm nối, âm yếu, từ chưa biết, số, tên riêng.
Nghe lại đoạn đó và đọc to theo người nói (shadowing) đến khi khớp nhịp.
Quy trình chép chi tiết, cách tính tỉ lệ đúng và các nấc độ khó có trong bài nghe chép chính tả IELTS. Để nghe kỹ thành nghe chủ động, trước mỗi lượt hãy tự đặt câu hỏi (người gọi muốn gì, giá bao nhiêu, khi nào) và đoán trước thông tin sắp tới. Thói quen này chính là kỹ năng trong bài dự đoán đáp án IELTS Listening.
2. Nghe rộng (extensive listening): nghe nhiều, nghe dễ, nghe đều
Nghe rộng là nghe một lượng lớn nội dung vừa sức, liền mạch, không dừng để mổ xẻ. Mục tiêu là để tai quen tốc độ nói thật, quen nhiều giọng và nhận ra từ nhanh hơn. Đây là phần bù cho điều nghe kỹ không làm được: nghe kỹ sửa lỗi trên vài phút âm thanh, còn bài thi kéo dài khoảng 30 phút và chỉ nghe một lần.
Vài nguyên tắc để nghe rộng có tác dụng (gợi ý của EG):
Chọn bài đủ dễ. Bạn theo được ý chính mà không phải dừng. Nếu cứ một phút lại phải dừng tra từ, bài đó đang quá khó cho mục đích này.
Nghe liền, không tua. Lỡ một câu thì cho qua, giống như lúc thi.
Nghe đủ lâu và đều. 15–30 phút mỗi ngày tốt hơn hẳn một buổi 3 tiếng cuối tuần.
Chọn chủ đề mình thích. Có hứng thú thì mới duy trì được nhiều tháng.
Tóm tắt sau khi nghe. Nói hoặc viết 2–3 câu về nội dung vừa nghe để chắc rằng mình nghe hiểu, không chỉ nghe cho có.
Bạn có thể ghép nghe rộng vào những lúc tay bận mà đầu rảnh: nấu ăn, tập thể dục, chờ đón em đi học về. Đừng đeo tai nghe khi đang chạy xe máy.
Tiêu chí | Nghe kỹ | Nghe rộng |
|---|---|---|
Độ dài | 1–3 phút | 15–30 phút trở lên |
Độ khó | Hơi khó hơn trình độ hiện tại | Dễ hơn hoặc ngang trình độ |
Số lần nghe | Nhiều lần, dừng từng cụm | Thường một lần, nghe liền |
Lời thoại | Dùng để đối chiếu từng chữ | Không cần, hoặc chỉ xem lại sau cùng |
Mục tiêu | Nghe ra chính xác từng âm, từng chữ | Quen tốc độ, giọng, hiểu ý chính |
3. Chữa đề bằng lời thoại: nghe lại có kịch bản
Làm đề xong mà chỉ xem điểm rồi làm đề mới là cách lãng phí nhất. Mỗi đề đã làm là một tài liệu nghe kỹ có sẵn đáp án và lời thoại. Với mỗi câu sai, hãy:
Tìm câu chứa đáp án trong lời thoại và gạch dưới.
Đặt câu đó cạnh câu hỏi để thấy đề đã diễn đạt lại thế nào.
Xếp lỗi vào một nhóm: không nghe ra, nghe ra nhưng hiểu sai, dính bẫy, ghi sai chính tả hoặc quá số từ.
Nghe lại đoạn đó ba lượt: không nhìn chữ, nhìn chữ, rồi không nhìn chữ lần nữa.
Ghi vào sổ lỗi.
Ví dụ một trang sổ lỗi (câu do EG tự soạn):
Câu | Loại lỗi | Đề viết | Người nói | Rút ra |
|---|---|---|---|---|
7 | Diễn đạt lại | not suitable for beginners | you'd really want some experience first | Chờ ý, không chờ chữ beginners |
14 | Dính bẫy đính chính | starts at 9.30 | it was 9.30, but we've pushed it back to 10 | Nghe hết câu, chú ý but |
22 | Nhầm người nói | the student's opinion | the tutor said it, the student disagreed | Ghi chữ T, S cạnh ý khi nghe |
35 | Sai số ít, số nhiều | ……… are collected weekly | the samples are collected | Nhìn động từ are để biết số nhiều |
Sau vài tuần, sổ lỗi sẽ cho bạn thấy mình hay sai kiểu nào nhất. Các kiểu bẫy hay gặp được giải thích kỹ trong bài bẫy trong IELTS Listening.
4. Luyện theo dạng câu, rồi mới làm đề trọn bài
Mỗi dạng câu hỏi cần một kiểu nghe khác nhau: điền biểu mẫu cần nghe chính xác tên, số; trắc nghiệm cần phân biệt các lựa chọn gần nghĩa; nhãn bản đồ cần theo kịp lời chỉ đường. Bài các dạng bài IELTS Listening tóm tắt cả 6 nhóm dạng câu theo ielts.org và dẫn tới bài chi tiết từng dạng.
Cách làm hiệu quả là mỗi tuần tập trung 1–2 dạng, làm liền nhiều bài cùng dạng để quen cách đề gài, sau đó mới trộn các dạng. Trong lúc làm, bạn cần ghi chú thật gọn để không lỡ câu sau; cách ghi gì, bỏ gì có trong bài cách take note IELTS Listening.
Khi đã quen các dạng, hãy làm đề trọn 4 phần như thi thật: nghe một lần, không dừng, ngồi đủ thời gian. Theo IDP, bài Listening thi trên máy kéo dài khoảng 30–34 phút, có thời gian đọc câu hỏi trước mỗi phần, thời gian xem lại sau mỗi phần và 2 phút kiểm tra ở cuối, không có bước chép đáp án sang phiếu như thi giấy. Vì vậy, nếu thi trên máy, hãy tập gõ đáp án ngay khi nghe. Trang tài liệu luyện Listening của IDP có bài làm quen Listening trên máy kèm đáp án, cùng các bài luyện, podcast và video khác.
Lộ trình luyện nghe IELTS theo band (gợi ý của EG)
Bảng dưới chia thời gian cho một buổi luyện khoảng 60 phút. Số câu đúng ở cột cuối lấy theo mốc trung bình của ielts.org; mốc thực tế lệch nhẹ tùy đề.
Band hiện tại | Trọng tâm | Chia 60 phút | Tài liệu nên dùng | Dấu hiệu sẵn sàng lên chặng sau |
|---|---|---|---|---|
Dưới 4.0 | Nghe ra âm và từ thông dụng | 30 phút nghe kỹ, 20 phút nghe rộng, 10 phút học từ kèm cách đọc | Bài nghe mức A1–A2, hội thoại chậm | Chép đúng phần lớn một đoạn A2 sau 2–3 lượt nghe |
4.0–5.0 | Part 1, Part 2 và dạng điền từ | 20 phút nghe kỹ, 20 phút nghe rộng, 20 phút luyện dạng | Bài nghe mức B1, Part 1–2 trong đề luyện | Part 1 đúng ổn định từ 7/10 trở lên |
5.0–6.0 | Trắc nghiệm, nối thông tin, Part 3 | 15 phút nghe kỹ, 20 phút nghe rộng, 25 phút luyện dạng và chữa đề | Bài nghe B1–B2, đề luyện theo từng phần | Đề trọn bài đạt khoảng 23/40 trở lên |
6.0–7.0+ | Part 3, Part 4, bài giảng học thuật | 10 phút nghe kỹ đoạn khó, 20 phút nghe rộng, 30 phút làm và chữa đề | Bài giảng, podcast học thuật mức B2–C1, đề trọn bài | Đề trọn bài đạt khoảng 30/40 trở lên |
Hai điều nên nhớ khi dùng bảng. Thứ nhất, nghe rộng không bao giờ bị bỏ: kể cả ở band cao, đó vẫn là cách nhanh nhất để tai theo kịp bài giảng dài. Thứ hai, đừng chuyển chặng chỉ vì đã học đủ số tuần; hãy chuyển khi dấu hiệu ở cột cuối đã ổn định qua vài lần làm.
Lịch luyện nghe mẫu 1 tuần
Lịch dưới dành cho người học khoảng 45–60 phút mỗi ngày, ở mức 4.5–6.0. Bạn đổi dạng câu và tài liệu theo bảng lộ trình ở trên.
Ngày | Việc chính | Ghi chú |
|---|---|---|
Thứ Hai | Nghe kỹ 1 đoạn 2 phút + nghe rộng 20 phút | Ghi các âm nghe hụt vào sổ |
Thứ Ba | Luyện dạng thứ nhất (khoảng 10 câu) + chữa bằng lời thoại | Ví dụ điền biểu mẫu, ghi chú |
Thứ Tư | Nghe kỹ 1 đoạn khác + nghe rộng 20 phút | Chọn giọng khác hôm thứ Hai |
Thứ Năm | Luyện dạng thứ hai + chữa bằng lời thoại | Ví dụ trắc nghiệm, nối thông tin |
Thứ Sáu | Nghe rộng 30–40 phút + tóm tắt 3 câu | Chủ đề tự chọn |
Thứ Bảy | 1 đề trọn 4 phần, nghe một lần, không dừng | Thi trên máy thì luyện trên máy |
Chủ Nhật | Chữa đề thứ Bảy, ôn sổ lỗi cả tuần | Đếm số câu đúng để theo dõi |
Chọn tài liệu luyện nghe
Tài liệu từ đơn vị tổ chức thi. Đề mẫu và bài làm quen do đơn vị tổ chức thi phát hành (như trang tài liệu của IDP ở trên) đúng định dạng đề nhất. Hãy dành chúng cho giai đoạn làm đề, đừng dùng hết ngay từ đầu.
Bài nghe chia theo trình độ. Mục Listening trên trang LearnEnglish của British Council chia bài nghe theo các mức A1 đến C1, có bản ghi âm nhiều tình huống và bài tập tương tác. Phù hợp cho nghe kỹ ở band thấp.
Nội dung cho nghe rộng. Podcast, video, bản tin về chủ đề bạn thích. Ưu tiên nguồn có lời thoại hoặc phụ đề tiếng Anh để khi cần thì đối chiếu được.
Cẩn thận với đề không rõ nguồn. Những bộ đề sưu tầm trên mạng đôi khi có đáp án hoặc lời thoại sai. Gặp câu mà lời thoại không khớp đáp án, đừng mất thời gian tranh cãi với nó.
Lỗi hay gặp khi tự luyện nghe
Chỉ làm đề, không chữa. Điểm số cho biết bạn đang ở đâu, nhưng chỉ phần chữa mới làm bạn tiến lên.
Mở lời thoại hoặc phụ đề ngay từ lượt đầu. Mắt đọc nhanh hơn tai nghe, nên bạn tưởng mình hiểu. Luôn nghe ít nhất một lượt không nhìn chữ.
Chọn bài quá khó. Nghe bài giảng học thuật khi còn ở band 4 chỉ làm bạn nản. Bài khó dùng cho nghe kỹ từng đoạn ngắn, không dùng cho nghe rộng.
Mở tiếng Anh làm nhạc nền. Nghe rộng vẫn cần chú ý vào nội dung. Nếu sau 20 phút không kể lại được gì, lượt nghe đó gần như không có tác dụng.
Chỉ nghe một giọng. Bài thi có nhiều giọng, nên hãy thay đổi nguồn nghe mỗi tuần.
Bỏ qua chính tả. Nghe đúng nhưng viết sai vẫn mất điểm. Mỗi lần chữa đề, chép lại đúng các từ mình viết sai.
Luyện Listening cùng EG
Ở EG, mọi lớp có 8–15 học viên, học tại Cơ sở Buôn Ma Thuột (36 Trần Nhật Duật) hoặc học online trực tiếp cùng giáo viên, không phải video quay sẵn. Nếu còn vướng ở nghe âm và vốn từ, bạn có thể bắt đầu từ khóa English Guide (48 giờ; 4.900.000đ tại cơ sở, khoảng 102.000đ/giờ; bản online 3.540.000đ, khoảng 73.000đ/giờ), rồi tới Pre IELTS (48 giờ; 6.900.000đ tại cơ sở, khoảng 144.000đ/giờ; bản online 4.740.000đ, khoảng 99.000đ/giờ) để làm quen dạng bài. Khi đã vững nền, khóa IELTS Master 5.0–5.5 có 80 giờ, 9.900.000đ tại cơ sở (khoảng 124.000đ/giờ); bản online trong chương trình IELTS Online cũng 80 giờ, 7.140.000đ (khoảng 89.000đ/giờ). Ngoài giờ học, bạn tự luyện thêm trên nền tảng EG LMS.
Chưa rõ mình ở chặng nào của lộ trình, bạn làm bài kiểm tra trình độ miễn phí trước để được tư vấn xếp lớp.
Câu hỏi thường gặp
Mỗi ngày nên luyện nghe IELTS bao lâu?
EG gợi ý khoảng 45–60 phút mỗi ngày, chia giữa nghe kỹ, nghe rộng và luyện dạng. Luyện đều mỗi ngày hiệu quả hơn dồn nhiều giờ vào cuối tuần.
Nên nghe kỹ hay nghe rộng?
Cần cả hai. Nghe kỹ sửa lỗi nghe hụt trên đoạn ngắn; nghe rộng giúp tai quen tốc độ và giọng đọc. Ở band thấp, nghe kỹ chiếm nhiều thời gian hơn; ở band cao, làm và chữa đề chiếm nhiều hơn.
Có nên xem lời thoại khi luyện nghe không?
Có, nhưng chỉ sau khi đã nghe ít nhất một lượt không nhìn chữ. Lời thoại dùng để tìm chỗ nghe hụt và hiểu vì sao sai, không dùng để đọc thay cho nghe.
Xem phim, nghe podcast có giúp tăng điểm Listening không?
Có giúp nếu bạn nghe chủ động và chọn nội dung vừa sức, vì đó là nghe rộng. Nhưng muốn điểm tăng, bạn vẫn cần luyện theo dạng câu và chữa đề, vì bài thi có cách hỏi và bẫy riêng.
Nghe được bài thi nhưng vẫn mất điểm thì sao?
Thường là do dạng câu, bẫy diễn đạt lại hoặc lỗi ghi đáp án như chính tả, số từ. Hãy chữa đề bằng lời thoại, ghi sổ lỗi và xem lại các bài về bẫy và từng dạng câu.

























